Kentsel dönüşümün mekânsal ve toplumsal yansımaları: Gaziantep Nuri Pazarbaşı mahallesi örneği

Dünya nüfusunun yarısından fazlasını barındıran kentlerde, nüfus artışına paralel olarak yapılı çevre üretimi hızlanmıştır. Yapılı çevre üretiminin sermaye ile olan ilişkisi, toplumsal ve mekânsal olarak bir dönüşümün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Özellikle neo-liberal ekonomi politikaları ile birlikte sermayenin ulus ötesi dolaşımının sağlanması, kent mekânının sürekli yeniden üretime tâbi tutulmasını gerektirmiştir. Kentlerde yapılı çevrenin inşası kentsel dönüşüm projeleri ile yoğunluk kazanırken soylulaştırılma ve yerinden edilmeler ile sonuçlanmaktadır. Kentleşme süreci, sermaye ve yapılı çevre üretimi bağlamında ele alındığında 'sermaye çevrimlerinin' ekonomik krizleri ötelemesi kent-sermaye ilişkisinde büyük öneme sahip olmuştur. Bu bağlamda, bu tez çalışması kentleşme sürecinde yapılı çevrenin inşasında önemli bir yere sahip olan kentsel dönüşüm projelerinin Gaziantep özelinde toplum-mekân çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Bu araştırma, Gaziantep Nuri Pazarbaşı Mahallesinde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projesinin soylulaştırma, yerinden edilme, mekânsal dönüşüm, toplumsal dönüşüm ve rant boyutları ile tartışmaktadır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine mülakat ile gerçekleştirilerek Nuri Pazarbaşı Mahallesinden veriler elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, Nuri Pazarbaşı mahallesinde mekânsal dönüşüm ile birlikte yerinden edilme ve rant olgusunun ortaya çıktığını ve toplumsal dönüşümün gerçekleştiği sonucunu ortaya çıkarmıştır.