Kitab fi ma'rifet'l-hiyeli'l hendesiyye, eserinin minyatürlerinin analizi (TSMK A.3472)

Bu çalışmada incelenen yazma eser, Topkapı Sarayı Müze Kütüphanesi'nde A. 3427 envanter numarası ile kayıtlıdır. Söz konusu eser, 1206 yılında yazılmış olup, ünlü bilgin Bedi'uz-Zaman Ebû'l-İzz İsmail ibn er-Rezzaz el-Cezerî tarafından kaleme alınmıştır. El-Cezerî bu eseri, 1 Diyarbakır Artuklu Hükümdarı Sukman bin Artuk'un hizmetinde bulunduğu dönemde hazırlamıştır. Cezerî, Sultan Sukman bin Artuk'un hizmetine 1181 yılında girmiş ve bu görevini yaklaşık yirmi beş yıl sürdürmüştür.. Cezerî, bu süreçten önce aynı hanedana mensup babası ve kardeşinin hizmetinde de bulunmuştur. Eser incelendikten sonra, yazmanın ortaya çıktığı dönemin siyasi ve sanatsal ortamına ilişkin kapsamlı bilgilere yer verilmiştir. Çalışmada, eserde yer alan minyatürler ve teknik çizimler ayrıntılı biçimde tek tek analiz edilmiş; görseller ile metin arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Ayrıca sanatçının vurgulamak istediği temalar, öne çıkardığı bölümler ve tercih ettiği renkler ile tasarım anlayışı irdelenmiş, tüm bu unsurlar sistematik bir şekilde açıklanmıştır. Bu çalışmanın amacı, eserde yer alan döneme ait minyatür uygulamalarını sanat tarihi ve teknik açıdan incelemek ve söz konusu dönemin sanatsal anlayışı ile kültürel ortamı hakkında kapsamlı bilgi edinmektir. Anahtar Kelimeler: Cezeri, Minyatür, Bilim