Koklear implantlı ilkokul birinci sınıf öğrencilerinde frekans modülasyon sistemi kullanımının öğrenmeye katkısı

Amaç: Koklear implantlı (Kİ) çocuklar arka plan gürültüsü, yankılanma süresi ve konuşmacı-dinleyici mesafesi problemlerine bağlı olarak sınıf içinde konuşmanın anlaşılmasında ve dersi dinlemede genellikle zorluk yaşamaktadır. Kİ'li çocuklar için kişisel frekans modülasyon (FM) sistemlerin kullanımı bu duruma olası bir çözüm olarak sunulmaktadır. FM sistemler Kİ'lerin sinyal/gürültü (S/G) oranını yükselterek ses kaynağından dinleyiciye sesi doğrudan ulaştırarak, bu akustik problemleri ortadan kaldıran işitmeye yardımcı dinleme cihazlarıdır. Bu araştırmanın amacı, Kİ'li ilkokul birinci sınıf öğrencilerinde kişisel FM sistem kullanımının öğrenme düzeyi üzerine etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma için ilkokul birinci sınıfa başlayan, en az üç yıldır tek kulağında implant kullanan ve İzmir ile çevresinde ikamet eden çocuklar belirlendi. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine sahip Kİ'li 20 birey belirlendi. Denver II Gelişimsel Tarama Testi ile çocukların genel gelişimi, TİFALDİ testi ile alıcı ve ifade edici dil gelişim seviyeleri, Metropolitan Okul Olgunluk Ölçeği ile ilkokula hazır oluş seviyeleri belirlendi. Her bir testin dağılımına göre katılımcıların z- puanları hesaplandı. Birebir eşleşen çiftler oluşturularak 10 birey Kİ grubuna, 10 birey ise Kİ+FM grubuna alındı. Çeşitli nedenlerden dolayı Kİ grubundan 1 kişi, Kİ+FM grubundan ise 2 kişi üç ay sonra yapılan değerlendirmeye dahil olmadığı için çalışmadan çıkarıldı ve toplamda 17 kişiyle çalışma tamamlandı. İki grubun öğrenme düzeylerini ölçmek için ilkokul birinci sınıf derslerindeki temel kazanımlara uygun olacak şekilde Türkçe, Matematik ve Hayat Bilgisi derslerinde erişi testleri geliştirildi ve geçerlik-güvenilirlik çalışmaları yapıldı. Öğretmen faktörünü dışlamak için aynı testler her bir gruptaki bireylerin sınıflarındaki 67 adet normal işiten çocuğa da uygulandı. Testler araştırmanın başında ve 3 aylık periyodlarda, toplam 4 kez uygulandı. Normal işiten çocuklara ise çalışma başlangıcında ve sonunda uygulama yapıldı. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, iki gruptaki öğrencilerin de her alandaki grup-içi başarılarının zaman içinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı bulundu (p<0.05). Kİ+FM sistem grubunun Kİ grubuna göre zaman içinde Matematik ve Türkçe dersi ile Türkçe dersinde yer alan dinleme, okuduğunu anlama alt bölümlerinde daha fazla gelişim gösterdiği saptandı. FM sistem kullanımının sadece Kİ kullanımına göre bu alanlardaki başarıyı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttırdığı tespit edildi (p<0.05). Hayat bilgisi alanları ve Türkçe alanındaki dikte etme, sesli okuma becerisi açısından ise iki grubun öğrenme düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığı görüldü (p>0.05). Ancak Kİ+FM sistem grubunun her dersteki başarısının Kİ grubuna göre zaman içinde daha fazla artış gösterdiği belirlendi. Sonuç: Bu bulgulara göre Kİ'li çocuklarda FM sistem kullanımının öğrenme düzeyine anlamlı olarak katkı sağladığı söylenebilir. Ancak FM sistemin eğitimsel ortamdaki yararını gösteren daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar sözcükler: Koklear İmplant, Yardımcı Teknolojiler, Erişi Testi, Öğrenme