Konaklama işletmelerinin sürdürülebilirlik raporlarının tematik analiz yöntemi ile incelenmesi

Sürdürülebilirlik, günümüz dünyasında önemi anlaşılan ve çevresel faktörler ile doğal kaynakların kullanımı dikkate alınarak gelecekte daha fazla araştırma konusu olacağı düşünülen bir yaklaşımdır. İşletmeler, kurum ve kuruluşlar ve kamu tarafından kabul gören sürdürülebilirlik anlayışında, işletmelerin çevresel, sosyal ve ekonomik faaliyetlerinin yer aldığı gösterge niteliğindeki sürdürülebilirlik raporları önem arz etmektedir. Turizmin dinamik yapısı, insan ilişkileri ve kendini geliştirebilen bir sektör olmasıyla turizm sektöründe faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin, işletmenin kendi iç dinamiği, paydaşları ve toplum için sürdürülebilirlik raporu sunması, tüm paydaşlar nezdinde olumlu bir karar etmeni olarak görülmektedir. Bu çalışmada 2023 yılında sürdürülebilirlik raporu yayınlayan konaklama işletmelerinden 60 tane sürdürülebilirlik raporu tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Aynı dönem içerisinde yayınlanan ve çalışmaya konu olan rapor sayıları fazlalı, daha güvenilir bulgulara ulaşmak ve karşılaştırma fırsatı sunması açısından önemlidir. Çalışmada, tematik analiz değerlendirmelerini desteklemek amacıyla betimsel analiz ve karşılaştırmalı analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Konaklama işletmelerinin kodlama süreci, işletmeler ve raporlar hakkında bilgiler, raporlarda oluşturulan temaların kelime sıklıkları, rapor içeriklerinde yer alan görsel ve alt başlıklar ile çevresel, sosyal ve ekonomik göstergelerin içeriği incelenmiştir. Çalışmada, sürdürülebilirlik, kurumsal sürdürülebilirlik, sürdürülebilirlik raporlaması, turizm ve sürdürülebilir turizm konularında literatür araştırılmış, 60 adet konaklama işletmesinin yayınlamış olduğu 2023 yılına ait sürdürülebilirlik raporları kullanılmıştır. Ana temalar olarak sürdürülebilirlik yaklaşımının ve bu yaklaşımdan ortaya çıkan kavramların da temelini oluşturan, sürdürülebilirlik raporlarının alt başlığı olan çevresel, sosyal ve ekonomik boyut olarak 3 boyut analiz sürecine konu olmuştur. Bu araştırmada çevre kelimesinin sosyal ve ekonomik kelimelerine oranla daha fazla sınırlılığa sahip olduğu görülmüştür. İncelenen 60 adet sürdürülebilirlik raporunda, görsel kullanımları incelenmiş ve herhangi bir görsel kullanmayan raporlar belirlenmiştir. Çevresel göstergeler teması raporlarda en yoğun işlenen tema olmuştur. Bu çalışmada yer alan bulgular ve analizin ileriki yıllarda yapılabilecek araştırmalara, içerik incelemesi ve karşılaştırmalı analiz kapsamında yardımcı olacağı düşünülmektedir.