Kırım kongo hemorajik ateşi virüsü enfeksiyonuna karşı serolojik teşhis yöntemleri geliştirilmesi

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı (KKKAH), insanlarda şiddetli hastalık ve hemorajiye neden olan ve yüksek mortaliteyle seyreden kene kaynaklı bir hastalıktır. KKKAH viral genomu her biri ayrı ayrı enkapsüle olmuş negatif anlamlı tek iplikli 3 segmentten oluşur. KKKAH virüsü insanlara enfekte kenelerin ısırmasıyla veya viremik insan ve hayvanlarla direkt temas sonucubulaşır. Hastalık Afrika, Avrasya ve Ortadoğu?da çok geniş bir alanda rapor edilmiştir. Türkiye?de 2002 yılında bir salgın bildirilmiştir. Bu tarihten itibaren KKKAH vakalarının her yıl sürekli olarak artış göstermesi virüsü halk sağlığı problemi haline getirmektedir. İnsanlarda anti-KKKAH IgG ve IgM?lerin tespiti için İmmunofloresan testleri (IFA) ve enzim ilintili immunosorbent deneyleri (ELISA) kullanılmaktadır. Virüs deteksiyonu hastalığın erken döneminde teşhis için en çok tercih edilen metottur. Akut dönemde enfeksiyonun teşhisinde kullanılan testler hücre kültürü ve tersine transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonudur (RT-PCR). Hastalığın spesifik bir tedavisi bulunmadığından erken teşhis oldukça önemlidir. Hastalığın erken dönemlerinde teşhis edilen hastalarda destekleyici tedavi etkili olabilmektedir. Bu çalışmada insanlarda KKKAH?nın erken teşhisi için antijen ELISA testi geliştirildi. Ankara, Sivas ve Samsun?dan toplanan hasta serumları geliştirilen antijen ELISA ile test edildi ve sonuçlar Vectorbest® Vectocrimean-CHF-Ag ELISA kiti ile karşılaştıldı. Sonuçlara göre geliştirilen antijen ELISA testinin özgüllüğü % 94 ve hassasiyeti % 95 olarak xxbelirlendi. Geliştirilen antijen ELISA testi endemik bölgeden toplanan kene örneklerine adapte edildi. Ayrıca koyun, keçi, sığır, fare ve tavşan anti-KKKAH IgG?lerinin belirlenmesi için indirekt ELISA testi geliştirildi. Sonuç olarak hücre kültüründen elde edilen KKKAH viral antijenler kullanılarak KKKAH antijen ve antikorlarının tespiti amacıyla ELISA tabanlı bir teşhis sistemi geliştirildi.Anahtar kelimeler: KKKAH, Antijen ELISA, İndirekt ELISA, Teşhis