Kronik bel ağrılı hastalarda faset eklem anatomik varyasyonlarının bel ağrısına etkisinin değerlendirilmesi

Bel ağrısı kas iskelet sistemi hastalıkları içinde problemlere yol açan, sosyal yaşamdan alıkoyan en önemli nedenlerdendir. İnsanların yaklaşık %80'i aktif yaşamlarının bir bölümünde bel ağrısı çekerler. Bel ağrısı etyolojisinde pek çok faktör rol oynamaktadır. Bu çalışmada Türk toplumunda faset eklem anatomik varyasyonlarının morfolojik tiplendirmesini belirlemeyi ve faset eklem oryantasyon açılarını hesaplayarak bunların hastaların genel ağrı düzeyi (VAS skoru) ve genel fonksiyonel düzeyine (Oswestry Disabilite İndexi) etkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmaya 65 yaş altı nonspesifik kronik bel ağrısı tanılı dahil edilme kriterlerini karşılayan 205 hasta alındı. Hastalara faset eklem anatomik tiplendirmesi amacıyla lomber vertebra BT çekimi yapıldı. Hastaların L4 ve L5 vertebra düzeylerinde faset eklem tiplendirmeleri ve faset eklem oryantasyon açılarının ölçümü yapıldı. Faset eklem morfolojik tipleri curve ve flat olarak sınıflandırıldı. Bir vertebra düzeyinde sağ faset ve sol faset eklem tipleri farklı olanlar asimetrik olarak kaydedildi. Hastaların L4 ve L5 vertebra düzeyinde kanal darlığının olup olmadığının tespiti için vertebra kanal ve corpus çaplarının ölçümü yapıldı. Kanal çapının korpus çapına oranı hesaplandı. Bulunan değerin spinal kanal alanını temsil ettiği kabul edildi. Hastaların genel ağrı düzeyi değerlendirmesinde VAS skalası kullanıldı. Fonksiyonel açıdan değerlendirmeleri için ise Oswestry disabilite indeksi kullanıldı. Çalışmamızın sonucuna göre faset eklem morfolojik tipi curve olanlarda daha sagittal yönelim saptandı. Curve tipte eklem L4 vertebra düzeyinde daha fazla saptanırken, flat tipte eklem L5 vertebra düzeyinde daha fazla gözlendi. L4 vertebra düzeyinde faset eklem oryantasyon açıları daha sagittal yönelim, L5 vertebra düzeyinde ise daha koranal yönelim göstermekteydi. Faset eklem oryantasyon açısı sagittal yönelim gösteren hastalarda fonksiyonel açıdan yetersizlik ve genel ağrı düzeyinde artma istatiksel anlamlılık arz edecek şekilde saptandı (p<0.05). Sonuç olarak faset eklem morfolojik tipleri ve anatomik oryantasyon açıları bel hastalarının genel ağrı ve fonksiyonel düzeyini etkilemektedir. Anahtar kelimeler: Faset, Anatomik varyasyon, Kronik bel ağrısı, Oswestry disabilite skalası