Kısa dönem konaklama üniteleri: Uyku kabinlerinin kullanıcı ile olan ilişkisi

Günümüzde yeni bir olgu olarak karşımıza çıkan uyku kabinleri, çağdaş mimarı kuramlarının tasarım yaklaşımından etkilenerek dönemin gelişen mimari ve teknolojik etkenleri ile birlikte şekillenmesi sonucunda "yeni nesil konaklama mekanları" olarak ortaya çıkmıştır. Çağdaş mimari akımlarının ortaya koymuş oldukları küçük ölçekli konaklama mekanı "mobil mekan" fikirleri ile birlikte dönemin düşünce akımı olan "Metabolist" hareket akımının tasarlamış ve sunmuş olduğu projelerinden etkilenerek ortaya çıkmış olduğundan da söz edilebilmektedir. Kabin konaklama çeşidine günümüz koşulları çerçevesinde bakıldığında ise; zaman içerisinde sürekli olarak gelişmesi ile kullanımının yaygın bir duruma gelmiş olduğu da söylenebilmektedir. Uyku kabinlerinin mimari akımlardan etkilenmesinin yanı sıra, yeni nesil mekan olgusu değeri taşıdığı da söylenebilmektedir. Yeni nesil mekanların gelişen teknoloji ve insanların beklentisine de dayalı olarak dijital unsurların mekan ile harmanlanması sonucu ortaya çıktığını söylemek mümkündür. Kabinlerin yeni nesil konaklama olgusu taşımasının yanı sıra üretim yöntemleri açısından da diğer konaklama alanlarına göre değişkenlik gösterdiği söylenebilmektedir. Uyku kabinleri endüstriyel düşünce ile tasarlanmakta, fabrikasyon ürünü olarak da üretilmektedir. Uyku kabinlerinin, fonksiyon ve mekansal organizasyonu açısından da kullanıcı odaklı tasarım amacı taşıdığından söz edilebilmektedir. Kabinlerin ilk olarak tasarım yaklaşımına bakacak olursak; kullanıcılarına rahat bir dinlenme alanı sağlayabilme amacı ile insan boyutları ergonomik açıdan ele alınarak üretildikleri söylenebilmektedir. Ayrıca kabinler sürdürülebilir mimarlığın prototipi olarak; metabolizma, değişebilirlik ve geri dönüşüm fikirlerini vurgulayan bir tasarım yaklaşımına sahiptir. Uyku kabinlerinin tasarım yaklaşımının asıl amacı ise; hızlı hareket edebilen ve düzenli olarak değişime uğrayan topluma uygun esnek ve değişebilir bir sistem geliştirmektir. Kabinlerin esnek, değişebilir, yenilenebilir, sürdürülebilir fonksiyonlarının yanı sıra en büyük fonksiyonun kullanıcı sayısına göre arttırılma-azaltılma yapılabilmesidir. Uyku kabinlerinin mekan organizasyonları ise; üretim aşamasından sonra konumlanacağı alana bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Mekansal organizasyon kullanıcıların kendilerini rahat, güvende ve yer duygusu gibi algısal faktörler göz önüne alınmasıyla kabinlerin konumlandırılması ile oluşturulmaktadır. Uyku kabinlerinin kullanıcı odaklı üretildikleri bilindiği üzere; her bir bireyde farklı algısal etkinin oluşturduğu söylenebilmektedir. Kabinlerde konaklamanın sağlandığı durumda oluşan fiziksel etkenler dışında güven, yer duygusu, mekan aidiyeti vb. psikolojik etkenlerinde bulunmasından dolayı kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Kabin tasarımında fiziksel etkenler kadar algısal etkenlerin de göz önüne alınması kullanıcı üzerinde oluşturduğu yaklaşım açısından önem taşımaktadır. Uyku kabinlerinin kullanıcı üzerinde oluşturduğu yaklaşımların belirlenmesi üzerine yapılan çalışma verilerine dayanarak söylemek gerekirse; kabinlerin dinlenme amacı ile kullanıma uygun alanlar olduğu belirtilmektedir. Ancak kullanıcılar kabinlerin hijyen, aidiyet, ve konforu açısından olumsuz yaklaşımları göz önüne alındığı takdir de kabinlerde konaklamayı belirli süreler dahilinde tercih edebilecekleri kanısına varılabilmektedir. Yani özetle; kullanıcılar kabinleri kısa süreli konaklama alanları olarak tercih edebilecekleri yönünde verileri ortaya koymuşturlar. Anahtar Kelimeler: Çağdaş Mimari Kuramları, Yeni Nesil Mekan, Kısa Süreli Konaklama, Uyku Kabinleri, Fabrikasyon Üretimi