Kuraklık stresine maruz bırakılan kayacık (Ostrya carpinifolia Scop.) fidanlarında morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal değişimlerin araştırılması

Kuraklık ve kuraklığın oluşturduğu stres bitkilerde morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal birçok değişikliğe neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de doğal yayılış gösteren kayacığın bazı popülasyonlarından (Antalya-Finike, Erzurum-İspir, Düzce-Yığılca, Adana-Saimbeyli, Antalya-Akseki, Sinop-Duvarsöküğü ve Kastamonu-Şehdağ) elde edilen tohumlardan yetiştirilen 1+0 yaşındaki fidanlara 3 farklı su stresi uygulanmış (haftada 2 kez sulanan, haftada 1 kez sulanan, 2 haftada bir kez sulanan) ve bazı morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler mevsimsel (Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında 5 kez ölçülmüştür) olarak incelenerek kuraklığa karşı daha dayanıklı popülasyonlar belirlenmeye çalışılmıştır. Su stresi uygulanmış ve her ay tekrarlanan ölçümlerde, 3 farklı sulama rejiminden ve 7 farklı popülasyonun her birinden rastgele seçilen 3'er adet fidanda ölçüm yapılmış ve her ölçüm için 63 fidan kullanılmıştır. Çalışmada morfolojik (fidan boyu, çapı ve toplam biyokütle), fizyolojik (su potansiyeli ve stoma iletkenliği), biyokimyasal (toplam çözülebilir şeker, prolin) parametreler ölçülmüştür. Morfolojik sonuçlar incelendiğinde popülasyonlar arasında Adana-Saimbeyli ve Antalya-Finike popülasyonlarının diğer popülasyonlara göre boy uzamasının en az olduğu görülmüştür. Su stresinin toplam biyokütleye etkisi izlendiğinde ölçümlerde en az ölçülen popülasyonlar iki haftada bir sulanan grupta diğer sulama gruplarına göre Adana-Saimbeyli ve Antalya-Finike popülasyonlarında en yüksek görülmüştür. Çalışmadaki su potansiyelleri ölçüldüğünde iki haftada bir sulanan grupta bitki su geriliminin en yüksek Adana-Saimbeyli ve Antalya-Akseki popülasyonlarında ölçülmüştür. Su stresi uygulanan gruplarda ise en yüksek çözülebilir şeker ve prolin miktarları iki haftada bir sulama yapılan grupta ve tüm aylarda en yüksek ölçülmüştür. Klorofil konsantrasyon indeksi ölçümlerinde en düşük ay Ağustos ayı olup, kuzey lokasyonlu popülasyonlarda yüksek değerler ölçülürken, güney lokasyonlu popülasyonlarda düşük değerler ölçülmüştür. Sulamaya bağlı olarak stomalardaki iletkenliğin ise iki haftada bir sulanan grupta en az olduğu görülmüştür. Stoma iletkenliğinin en düşük olduğu grup ise Antalya-Akseki popülasyonudur. Çalışmadan çıkan sonuca göre kuzey lokasyonlu popülasyonların daha çabuk strese girdiği, güney lokasyonlu popülasyonların daha dayanıklı olduğu belirlenmiştir.