Kuraklık ve tuzluluğa toleranslı kavun genotiplerinin tuz stresi karşısında anaç olarak etkinliklerinin belirlenmesi

Tuzluluk, en önemli abiotik stres faktörlerinden biri olup, dünyada sulanabilir alanların yaklaşık olarak %20'si bu problem ile karşı karşıyadır. Özellikle tolerant anaç üzerine aşılı bitkilerde tuz stresinin ortaya koymuş olduğu verim kayıpları önemli derecede azaltılabilmektedir. Gerçekleştirilen bu çalışmada ise farklı bir tür olan Cucurbitaceae familyası içerisinde yer alan kavunda, önceki çalışmalarda kuraklık ve tuzluluğa toleranslı olduğu belirlenmiş olan kavun genotiplerinin (CU159 ve CU196) ile Albastros ticari anaç çeşidinin yine hassas olduğu belirlenen kavun genotiplerine (CU40 ve CU252) anaç olarak kullanımının tuz stresine tolerans üzerindeki etkileri incelenmiştir. Stres bitkileri için, dört gerçek yapraklı aşamada tuz (200 mM NaCl) stresine başlanmıştır. Kontrol bitkileri ise besin çözeltisi ile sulanmıştır. Stres sonunda büyüme parametreleri, yaprak oransal su içeriği (YOSİ), membran zararlanma indeksi (MZİ), klorofil (SPAD) oranı, yeşil aksam ve kök iyon değişimleri bakımından değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; 200 mM NaCl uygulamaları özellikle hassas genotiplerde bitki gelişimini olumsuz yönde etkilemiştir. Hassas kavun genotipleri için anca olarak tolerant genotiplerin kullanılması ile bitkilerin tuz stresine toleransını artırmış ve aşısız kontrol bitkilerine oranla bitki büyüme parametreleri, YOSİ, SPAD, K ve Ca içerikleri bakımından %73-391 oranında iyileşme sağlanırken; membran zararlanmasında %45, Na ve Cl iyon alımı ise %27-50 düzeyinde sınırlandırılmıştır. İncelenen tüm veriler ışığında tolerant kavun genotiplerinin hassas genotipler için anaç olarak kullanıldığı aşı kombinasyonlarında, tuza toleransın artış gösterdiği, bu kombinasyonlar içerisinde özellikle CU196 kavun genotipi ile Albastros çeşidinin ön plana çıktığı belirlenmiştir.