Küresel kent olma süreci ve İstanbul'a yönelik turizm politikaları

Küresel kentler, birçok alanda olduğu gibi turizm konusunda da diğer kentlere göre daha ön plana çıkmaktadırlar. Türkiye'de de küresel kent olmaya aday şehirlerin başında İstanbul gelmektedir. Bu tez çalışmasında İstanbul'a gelen yabancı turist sayısındaki hem nicel hem de nitel değişim, gelen turistlerin milliyetleri de göz önünde bulundurularak dünya, Avrupa ve Türkiye ortalamalarıyla karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilmiştir. Çeşitli uluslararası ve ulusal kurumlar tarafından sağlanan istatistiklere ve konuyla ilgili kamu kurumları ve özel sektör temsilcileriyle yapılan mülakatlara dayanan bu çalışmada, turizm politikalarına yön veren gerek merkezi ve yerel yönetimler gerek turizm sektörü içinde faaliyet gösteren çeşitli aktörlerin politikaları ve stratejileri de ele alınmıştır. Türkiye'de yabancı turist sayısındaki artış oranı son sekiz yılda dünya ve Avrupa ortalamalarının altına düşerken, İstanbul için artmış bulunmaktadır. Bununla birlikte yabancı turist sayılarındaki artışlar kişi başı gelir seviyesi yüksek, kültürel, çevresel ve daha birçok alanda bilinçli ve duyarlı turistleri tanımlamak için kullanılan nitelikli turist alanına yansımamış ve nitelikli turist sayılarının toplam yabancı turist sayılarına oranları son yıllarda genel olarak Türkiye özel olarak da İstanbul için düşüş göstermiştir. Nitelikli turistlerin yerini ise özellikle son yıllarda ciddi artış gösteren Ortadoğu ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinden gelen turistler almıştır. Yabancı turist profilinde yaşanan bu değişim turistlere yönelik hazırlanan çeşitli tur paketlerine de yansımıştır. Tez kapsamında incelenen 1980-2018 arası dönemde merkezi ve yerel yönetimler tarafından İstanbul için bütünlükçü bir turizm politikası geliştirilememesi, yabancı turist profilinde görülen değişimin olabilecek katkılarının da yansımamasına neden olmuştur. Bütün bunların sonucu olarak, tarihi, kültürel ve ekonomik birikimiyle turizm alanında büyük avantajlara sahip olan İstanbul'da turizm çeşitliği ve buna bağlı olarak da turistlerin profilinde görülebilecek çeşitlilik son derece sınırlı kalmıştır.