Kurşun asetat ile oksidatif stres oluşturulmuş sıçanların çeşitli dokuları üzerine bazı kükürtlü bileşiklerin antioksidatif etkisinin incelenmesi

KURŞUN ASETAT LE OKS DAT F STRES OLUŞTURULMUŞSIÇANLARIN ÇEŞ TL DOKULARI ÜZER NE BAZI KÜKÜRTLÜB LEŞ KLER N ANT OKS DAT F ETK S N N NCELENMESEmrah ÇAYLAK1. ÖZETKurşun, endüstride yaygın olarak kullanılmasından dolayı büyük bir çevresel problemoluşturmaktadır. nsan ve hayvanlar üzerine etkileriyle ilgili birçok çalışma yapılmıştır.Deneysel çalışmalarda sülfür içeren antioksidanların kurşunun zararlı etkilerine karşı yararlıolduğu gözlenmiştir.Çalışmamızda kurşun asetat ile oksidatif stres oluşturulan ratlarda sülfür içeren bazıbileşiklerin antioksidan etkilerinin araştırılması amaçlandı. Wistar-Albino cinsi erkek ratlarabeş hafta boyunca, kontrol (n=10) dışında; 2000 ppm kurşun asetat tek başına (n=10) ya dagünlük oral 100 mg/kg L-metiyonin (n=10), 800 mg/kg N-asetilsistein (n=10), 50 mg/kg L-homosistein (n=10) ve i.p. 25 mg/kg α-lipoik asit (LA) (n=8) ile birlikte verildi. Hemoglobin(Hb) düzeyi Drabkin ayıracı kullanılarak siyanomethemoglobin yöntemi ile tam kanda,süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) enzim aktiviteleri ticari kitlehemolizatta, malondialdehit (MDA) düzeyi Satoh-Yagi yöntemi ile serumda; vitamin A (Vit-A), vitamin E (Vit-E) seviyeleri HPLC'de UV dedektör ile plazmada ve total antioksidankapasitesi (TAK) düzeyleri ABTS.+ metoduyla doku homojenatında ölçüldü.Kontrol grubuna göre kurşun grubunda Hb ve plazma Vit-E seviyeleri anlamlı düşük;MDA düzeyi ise anlamlı yüksek bulundu (p<0.01). Kurşun grubuna göre kurşun-metiyonin,kurşun-LA gruplarında Hb anlamlı yüksek (p<0.05), tüm sülfürlü antioksidan verilengruplarda MDA düzeyleri anlamlı düşük (p<0.01); kurşun-LA grubunda eritrosit SOD(p<0.01) ve GSH-Px (p<0.05) düzeyleri anlamlı düşük sonuç verdi. Plazma vitamin Adüzeyleri; kurşun-metiyonin grubunda anlamlı yüksek (p<0.01) bulundu. Karaciğer TAKdüzeyleri tüm sülfürlü antioksidan verilen gruplarda anlamlı olmayan düşük iken beyindeyüksek bulundu. Böbrek TAK düzeyleri kurşun-metiyonin ve kurşun-LA gruplarında anlamlıyüksek (p<0.01) bulundu.Sonuç olarak; bu bulgular ışığında, kurşunun uyardığı oksidatif stresin sülfür içerenbileşikler tarafından azaltıldığı kanaatine varıldı.Anahtar kelimeler: Kurşun, oksidatif stres, sülfür-içeren bileşikler.