Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yerleşme adlarının coğrafya özellikleri

Ülkelerin varlığından söz ederken ilk mekân olarak coğrafya sözcükleri yer almaktadır. Coğrafi koşullar yüzyıllar boyunca medeniyetlerin varlığına etki eden büyük bir faktördür. Yerleşme adları bir bölgenin tarihi ve genel özellikleri hakkında bilgi vermektedir. Yerleşme adları geçmiş hakkında önemli ipuçları veren değerli kaynaklardır. Fiziki ve beşeri coğrafi faktörlerden etkilenilerek verilen yerleşme isimleri toplumların yerleştikleri mekân ile arasındaki karşılıklı ilişkiden doğan yapıyı bizlere sunmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC), sınırlarını Kuzey, Güney ve Batı tarafından Akdeniz, Güney tarafından ise Kıbrıs Rum yönetimi oluşturur. Kıbrıs adası Akdeniz'in üçüncü büyük adası olup yüzölçümü 9.251 km2'dir. Türkiye'ye 71 kilometre, Suriye'ye 98 kilometre ve Mısır'a 370 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yüz ölçümü ise 3242 km2'dir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulduğu Kıbrıs Adası geçmişten günümüze Roma, Bizans, Haçlılar, Lüzinyan, Venedik, Osmanlı ve İngiliz gibi birçok devletin egemenliğinde kalmıştır. Her medeniyet kendi kültürel özelliklerini yer isimlerine yansıttığı araştırma sahasında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulması ile birlikte yerleşme isimlerinin Türkçe karşılıklarının verilmesi fiziki ve beşeri coğrafya etkisiyle gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yerleşmelerinin adlandırılmasın da Türk kültürünün etkileri görülmektedir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 2021 yılı idari yapılanmasında merkez ilçe, bucak ve mahalle/köy olmak üzere 261 yerleşme ismi tespit edilmiştir. Araştırmada 261 yerleşme adının 110 (%43) fiziki unsurlardan,144 (%57) beşeri unsurlardan etkilenerek verilen yerleşme ismi olduğu tespit edilmiştir. Fiziki unsurlar içerisinde yer şekilleri ile ilgili yerleşme adlarının, beşeri unsurlar içerisinde ise kişi, soy ve boy adı ile ilgili yerleşme adlarının sahada daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yerleşme adlarının coğrafi özelliklerinin tespit ve değerlendirilmesi yapılmıştır.