Kuzeydoğu Akdeniz, Türk Boğazlar Sistemi ve Karadeniz mesozooplankton topluluklarının bölgesel değişimi

Bu tez çalışmasında, Türkiye'ye kıyı veren üç farklı ekolojik özelliğe sahip Karadeniz, Türk Boğazlar Sistemi ve Kuzeydoğu Akdeniz'in epipelajik sularında, mesozooplankton dinamiklerinin bölgesel değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, 2008 yılının Mart-Nisan ve Eylül-Ekim aylarında basen geneli seferlerde toplam 56 istasyonda mesozooplankton örneklemeleri gerçekleştirilmiştir. Örneklemeler 200µm ağ göz açıklığına sahip açma kapama düzeneği ile donatılmış WP-2 tipi zooplankton kepçesi ile epipelajik su kolonunun kimyasal ve fiziksel özelliğine göre belirlenmiş farklı tabakalardan alınmıştır. Mesozooplankton bolluk ve biyokütlesinin hem basenler arasında, hem de basenlerin kendi içinde bölgesel ve dikey olarak değiştiği gözlenmiştir. Örnekleme alanlarının herbirindeki ortalama bolluk ve biyokütle değerlerinin ilkbahar mevsiminde, sonbahara oranla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Her iki mevsimde de en düşük ortalama mesozooplankton bolluk ve biyokütle değeri Kuzeydoğu Akdeniz'de, en yüksek ortalama mesozooplankton bolluk değeri Türk Boğazlar Sistemi'nde, en yüksek ortalama mesozooplankton biyokütle değeri ise Karadeniz'de gözlenmiştir. Çalışmada 159 Copepoda, 11 Chaetognatha ve 6 Cladocera türü tespit edilmiş olup, bunlardan sadece 13 Copepoda, 4 Cladocera ve 1 Chaetognatha türü tüm basenlerde ortak gözlenen türlerdir. Her bir örnekleme bölgesinde komünite yapısının farklı olduğu görülmüş, bu bölgeler kendi içinde de alansal ve dikey olarak farklılıklar sergileyerek farklı komunitelere ev sahipliği yapmıştır. Tür matrislerine uygulanan çok değişkenli analizler sonucunda komünitelerde farklı türler baskınlık göstermiş, komunitelerin şekillenmesinde, sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk ve oksijen gibi çevresel değişkenlerin istatistiksel ilişkileri önemli bulunmuştur. Yüzey zooplankton bolluk ve biyokütle değerleri alansal olarak besin miktarının arttığı bölgelerde artmıştır. Basenler arası farklılıkların yanı sıra, basenlerin kendi içlerinde de farklılıklar sergilediği, bu farklılıkları büyük ölçüde çevresel koşulların yönlendirdiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler:Mesozooplankton, Kuzeydoğu Akdeniz, Karadeniz, Türk Boğazlar Sistemi