Liken planusta geçici reseptör potansiyeli melastatin 2, glutatyon peroksidaz 4 ve spexin immunreaktivitesinin immunohistokimyasal olarak incelenmesi

Bu çalışmada Liken planus (LP) tanısı konmuş hastalardan alınan doku örneklerinden geçici reseptör potansiyeli melastatin-2 (TRPM2), glutatyon peroksidaz-4 (GPX4), spexin (SPX) immünreaktivitelerinin immünhistokimyasal olarak incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya hasta grubunu oluşturacak 20 adet LP tanısı konmuş deri dokusu örneği, kontrol grubunu oluşturacak 20 adet sağlıklı deri dokusu örneği olmak üzere toplam 40 adet deri dokusu örneği patoloji arşivinden elde edildi. Diğer dermatolojik hastalık veya malignite tanısı konmuş ve diabetes mellitusu olan hastaların doku örnekleri çalışmaya alınmadı. Elde edilen deri örneklerinin tanıları doğrulandıktan sonra parafin bloklardan 5-6 µm kalınlığında alınan doku kesitlerine TRPM2, SPX ve GPX4 için indirekt immünuhistokimyasal boyama yapıldı. Bu yöntemle primer antikorla nemli ortamda inkübe edilmiş dokulara biyotinli sekonder antikor uygulanarak ve streptavidinli enzimle (peroksidaz veya alkalen fosfataz) inkübasyon yapılarak enzim substratı olan AEC veya DAB kromojenleri uygulandı. Boyamada immünreaktivitenin yaygınlığı (0.1: <%25, 0.4: %26-50, 0.6: %51-75, 0.9: %76-100) ve şiddeti (0: yok, +0.5: çok az, +1: az, +2: orta, +3: şiddetli) kriter alınarak bir histoskor oluşturuldu. Hesaplamalarda histoskor = yaygınlık x şiddet formülü kullanıldı. Elde edilen veriler statistical package for the social sciences (SPSS, version 22.0) (Chicago, IL, USA) paket programı kullanılarak analiz edildi. Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk normallik testleri yapıldıktan sonra iki gruplu değişkenlerde bağımsız örneklem t testi iki gruptan fazla değişkenlerde ise varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bu çalışmada hasta ve kontrol grubu arasında demografik özellikler açısından anlamlı bir farklılık tespit edilemedi (p>0.05). TRPM2 histoskor ortalaması LP'li hasta grubunda 0.26±0.09 kontrol grubuna 0.97±0.17 kıyasla istatistiksel olarak anlamlı azalmış olduğu saptandı (p<0.001). GPX4 histoskor ortalaması LP'li hasta grubunda 0.20±0.06 kontrol grubuna 0.97±0.17 kıyasla istatistiksel olarak anlamlı azalmış olduğu saptandı (p<0.001). SPX histoskor ortalaması LP'li hasta grubunda 1.19±0.34 kontrol grubuna 0.38±0.06 kıyasla istatistiksel olarak anlamlı artmış olduğu saptandı (p<0.001). Cinsiyet ve yaş dağılımını açısından değerlendirildiğinde LP'li hastalar ve kontrol grubunda TRPM2, SPX ve GPX4 histoskorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak uzun zamandan beri LP'nin patogenezinde apoptozis suçlanmaktadır. Biz bu çalışma ile TRPM2 kanallarının, ferroptozisin ve SPX'in de LP patogenezde önemli faktörler olabileceğini gösterdik. Bu faktörlerin patogenezdeki yerinin daha net anlaşılması için moleküler düzeyde yapılması gereken çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Liken planus, geçici reseptör potansiyeli melastatin-2, glutatyon peroksidaz-4, spexin