Lumbosakral transizyonel vertebralarda castellvi sınıflandırması ve psoas kas alanı ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Sık görülen bir anatomik varyasyon olan Lumbosakral Transizyonel Vertebra(LSTV)'nınCastellvi sınıflaması kullanılarak sıklığını ve tiplendirmesini yapmak, psoas kas (PS)alanının LSTV ve alt tipleri ile ilişkisi saptamak, normal popülasyonla arasında anlamlı farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmek ve literatür ile karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup çalışmaya 01.01.2020 ile 01.01.2023 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde herhangi bir nedenden dolayı tüm spinal vertebraları içerecek şekilde bilgisayarlı tomografi(BT) görüntülemesi yapılan 18-65 yaş aralığındaki 1344 hasta (482 kadın %35.8, 862 erkek %64.1) dahil edildi. 16 ve 64 dedektörlü BT cihazlarında BT görüntülerinin aksiyel kesitlerinden multiplanar rekonstrüksiyon algoritması ile sagital ve koronal görüntüler elde edildi. Değerlendirmeler aynı gözlemci tarafından iki kez körlemesine yapıldı. Psoas kası enfeksiyonu, absesi veya hematomu olan, psoas kasının primer veya sekonder olarak tutulduğu malignitesi olan, L3 vertebra fraktürü olan, lomber bölgeye yönelik cerrahi geçiren anatomik yapının bozulduğu, ileri skolyozu, grade 2 ve üzeri spondilolistezisi bulunan,kemik metastazı bulunan hastalar ile görüntüyü değerlendirmeyi sınırlayan artefaktlı çekimler çalışmaya dahil edilmemiştir. Bulgular: 1344 hastanın (482'si kadın (%35,8), 862'si erkekti (%64,1). 614'ünde(%45,7) LSTV mevcut olup hastaların 576'sında (%93,8) sakralizasyon ve 38'inde (%6,2) lumbalizasyon görülmüştür. Taraf olarak incelendiğinde 97'sinin (%16,1) sağda, 127'sinin (%21) solda ve 380'inin (%62,9) bilateral olduğu görülmüştür. Hastalar LSVT tipine göre incelendiğinde 88'inin (%14,4) 1A; 141'inin (%23) 1B; 121'inin (%19,7) 2A; 152'sinin (%24,8) 2B; 13'ünün (%2,1) 3A; 68'inin (%11,1) 3B; 21'inin (%3,4) 4 ve 9'unun (%1,5) total lumbalize olduğu tespit edilmiştir. Hastaların sağ ve sol psoas kas alanı kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Unilateral ve bilateral LSTV tipleri arasında ve unilateral LSTV alt tipleri(1A, 2A, 3A) arasında PS kas alanları arasında anlamlı fark izlenmemiştir. LSTV ile servikal kosta varlığı (p=0,003) ve onikinci kosta aplazisi/hipoplazisi (p=0,005) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç: Çalışmaya alınan hastalarımızın %45,7 sinde LSTV izlenmiştir.Lumbosakral bölgeye yönelik yapılacak her türlü spinal girişim sırasında yanlış düzey cerrahi ya da enjeksiyonların önüne geçilmesi açısından hem LSTV'nin yüksek prevalansı hem de bu hastalarda artmış kostal varyasyon oranları göz önüne alınarak işlem öncesi hastaların tüm vertebral görüntülemeleri yapılmalı, ihtiyaç halinde olgunun diğer görüntüleme yöntemleriyle korelasyonunun gerekliliği bildirilmeli ve LSTV varlığı/tipi kesin bir doğrulukla tanımlanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Lumbosakral transizyonel vertebra, Bertolotti sendromu, Castellvi sınıflandırması, Bilgisayarlı tomografi