Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde bilinçli farkındalık ve relaps öngörme arasındaki ilişki

Amaç: Bu araştırma madde kullanım bozukluğu olan bireylerde bilinçli farkındalık ve relaps öngörme arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma20/11/2019-25/05/2020 tarihleri arasında Malatya ilinde bulunan Turgut Özal Tıp Merkezi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğinde ayaktan tedavi gören madde kullanım bozukluğu tanısı almış birey ile gerçekleştirildi. Araştırma yapılmadan önce örneklem büyüklüğü 197 olarak belirlendi. Araştırma belirtilen tarihler arasında 193 madde kullanım bozukluğu olan birey ile tamamlandı. Araştırma türü tanımlayıcı ve ilişkisel desende olup verilerinin toplanmasında "Kişisel Tanıtım Formu", "Bilinçli Farkındalık Ölçeği" ve "Relaps Öngörme Ölçeği" kullanıldı. Elde edilen veriler arasındaki ilişkilerin analizinde Pearson korelasyon analizi, değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Independent Sample T Test ve One Way Anova testleri kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları 32.27±10,53, %86.5'inin erkek, %59.6'sının bekar, %54.4'ünün lise mezunu ve %53.9'unun herhangi bir işte çalışmadığı bulunmuştur. Maddeyi deneme yaş ortalaması 18.22±3.56, bağımlılık süresi ortalaması 5.15±5.55 yıl, madde kullanım süresi ortalaması 9.32±8.94 yıl, maddeyi en uzun bırakma süresi ortalaması ise 8.62±8.23 ay olarak bulunmuştur. Katılımcıların %47.2'si çoklu madde kullanımı mevcut, %61,7'sinin ailede madde kullanımı olduğu, ailede madde kullanan kişinin ise %34.7 ile baba olduğu görülmüştür. Tedaviye %92.2'si kendi isteğiyle başvurduğu, % 97.4'ü madde kullanım bozukluğu ile ilgili eğitim almadığı ve %47.7'sinin de AMATEM kliniğinde 2 kez yatarak tedavi gördüğü saptanmıştır. Araştırmadaki bireylerin Relaps Öngörme isteğin derecesi ve kullanma olasılığı toplam puan ortalamaları sırayla 110.44±13.24 ve 97.94±15.83 olup Bilinçli Farkındalık toplam puan ortalaması 39.98±7.37 bulunmuştur. Relaps Öngörme isteğin derecesi ile kullanma olasılığı arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Relaps Öngörme isteğin derecesi ve kullanma olasılığı toplam puan ortalaması ile Bilinçli Farkındalık toplam puan ortalaması arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki vardır. Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda Relaps Öngörme isteğin derecesi arttıkça kullanma olasılığı artmakta olup Relaps Öngörme isteği derecesi ve kullanma olasılığı arttıkça Bilinçli Farkındalık düzeyinin düştüğü bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Madde Kullanım Bozukluğu, Bilinçli Farkındalık, Relaps Öngörme