Mardin ili Kızıltepe ilçesinde gebelere verilen doğum öncesi bakım hizmetlerinin içeriğinin incelenmesi

Amaç: Çalışmanın amacı Mardin ili Kızıltepe ilçesinde aile hekimleri ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının (KDH) verdiği doğum öncesi bakım (DÖB) hizmetlerinin içeriğini değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan araştırmanın evrenini, 2017 Nisan'da Mardin ili Kızıltepe ilçesinde aile hekimliği birimlerine kayıtlı 2564 gebe oluşturmaktadır. Örneklem hesaplarken Türkiye'de yeterli doğum öncesi bakım prevalansı (%89) kullanılmıştır. Örneklem büyüklüğü tabakalı örnekleme ile belirlenerek 142 olarak hesaplanmıştır. Anket gebenin sosyodemografik, obstetrik özellikleri ile DÖB'da yapılan hizmetleri içeren sorulardan oluşturulmuştur. Veriler, yüz yüze görüşülerek ve gebeden sözlü onam alınarak toplanmıştır. Veriler SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Yüzde dağılımları, ortalama değerler hesaplanmış, verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare ve Ficher-Exact test kullanılmıştır. Bulgular: Gebelerin yaş ortalaması 29,28 (±6.944) olup bunların %37,3'ü (n=53) okuryazar değildir. Aile hekimleri gebelerin %97,2'sinin kilosunu ve kan basıncını ölçülmüşken %98.6'sının kan tetkikini yapmıştır. KDH uzmanları gebelerin %98,3'ünün çocuk kalp sesini dinlemışken %92.6'sının da ultrason muayenesini yapmıştır. Gebelere ASM, devlet hastanesi ve özel sağlık kuruluşunda D vitamini takviyesi verilme oranları sırasıyla %91,4; %53,3; %52,2 iken toplamda %73'tür. Sonuç: DÖB veren kurumlar fizik muayene, ilaç desteği, bağışıklama, test ve laboratuvar hizmetlerini öncelerken danışmanlık konularını geri planda tutmuştur. Aile hekimleri iletişim konusunda KDH uzmanlarından daha başarılıdır. (p<0,001). Aile hekimleri daha çok fizik muayene, bağışıklama, demir takviyesi konusunda hizmeti öncelemiş iken, KHD uzmanları ÇKS muayenesi, en uygun doğum şekli bilgisi, doğumun nerede yapılacağının planlanmasını öncelemiştir. DÖB izlemlerinin daha homojen sunulması ve niteliğinin artması için DÖB sunucularının düzenli olarak hizmet içi eğitimler alması ve ilgili birimlerce belirli aralıklarla izlenerek değerlendirilmesi yararlı olabilir.