Marulda nano silisyum dozları ve uygulama yöntemlerinin tuza toleransın sağlanması üzerindeki etkisi

Marulda tuza toleransın artırılmasına yönelik olarak Nano-Si uygulamalarının etkinliğinin araştırıldığı çalışmada, materyal olarak Caipira (Şakira) kıvırcık marul çeşidi (Batavia tipi) kullanılmıştır. Stres bitkileri için, fide dikiminden 20 gün sonra 100 mM NaCl (tuz) dozu uygulanmış, Nano-Si uygulamalarında ise tuz stresi ile birlikte 0, 0.5, 1, 2 ve 3 mM Nano-Si dozları, haftada bir kez olmak üzere yapraktan spreyleme ve kökten sulama olmak üzere iki farklı yöntemle uygulanmıştır. Stres sonunda hasat edilen bitkiler, yeşil aksam, yaş ve kuru ağırlıkları, bitki boyu, çevre ve taç genişliği, kök boğazı çapı, yaprak alanı, toplam verim, yaprak su oransal içeriği (YOSİ), yeşil aksam Na+, Cl¬¬-, K+ ve Ca+2 içeriği, malondialdehit (MDA), toplam klorofil ve karotenoid içeriği bakımından incelenmiştir. Tuz stresi bitki büyüme parametreleri, toplam verim ile YOSİ, K+, Ca+2, toplam klorofil ve karotenoid içeriğinde azalmaya neden olmuş; Na ve Cl-1 iyon konsantrasyonu ile MDA içeriğinde ise artış meydana gelmiştir. Buna karşın, tuz stresi ile birlikte Nano-Si uygulamalarında tuz stresine oranla ortalama olarak yaş ve kuru ağırlıkta %37-286; bitki boyu ve kök çapında %5-46; bitki çevre ve taç genişliğinde %6-91; yaprak alanında %100-271, toplam verimde %74-219; YOSİ değerlerinde %16-56; K içeriğinde %24-57; Ca+2 içeriğinde %56-164; fotosentetik pigmentlerde %15-126 iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca Na+ iyon alımı %13-47, Cl- iyon alımı %1-40 düzeyinde sınırlandırılırken; MDA içeriğindeki artış %5-55 düzeyinde sınırlanmıştır. Çalışma sonucunda, Nano-Si uygulamalarının tuz stresi ile ortaya çıkan zararlanmayı değişen oranlarda iyileştirdiği ve toleransı artırmada etkili olduğu, uygulamalar arasında bu olumlu etki açısından 0,50 mM ve 1,00 mM Nano-Si yaprak uygulamalarının ön plana çıktığı belirlenmiştir. 2023, 49 sayfa Anahtar Kelimeler: Lactuca sativa, MDA, Silisyum, Sodyum klorür, Tuz stresi