Marulda organik gübre kullanımının tuz stresine tolerans üzerindeki etkisi

Marulda tuza toleransın artırılmasına yönelik olarak organik gübre uygulamalarının etkinliğinin araştırıldığı çalışmada, materyal olarak Caipira (Şakira) kıvırcık marul çeşidi (Batavia tipi) kullanılmıştır. Fideler torf:perlit karışımına dikilmiş dikim sırasında saksılara vermikompost, ahır gübresi ve humik asit uygulanmıştır. Stres bitkileri için, fide dikiminden 24 gün sonra 100 mM NaCl (tuz) dozu uygulanmıştır. Stres sonunda hasat edilen bitkiler, yeşil aksam, yaş ve kuru ağırlıkları, bitki boyu, çevre ve taç genişliği, kök boğazı çapı, yaprak alanı, toplam verim, yaprak su oransal içeriği (YOSİ), SPAD değeri, yeşil aksam Na, Cl¬¬, K ve Ca içeriği bakımından incelenmiştir. Tuz stresi bitki büyüme parametreleri, SPAD değeri, toplam verim ile YOSİ, K, Ca içeriğinde azalmaya neden olmuş; SÇKM, Na ve Cl iyon konsantrasyonu bakımından ise artış meydana gelmiştir. Buna karşın, tuz stresi ile birlikte organik gübre uygulamalarında tuz stresine oranla ortalama olarak yaş ve kuru ağırlıkta %66-102; bitki boyu ve kök çapında %4-42; bitki çevre ve taç genişliğinde %29-70; yaprak alanında %140-208, toplam verimde %40-63; YOSİ değerlerinde %35-49; K içeriğinde %24-45; Ca içeriğinde %14-59 iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca Na iyon alımı %17-24, Cl iyon alımı %7-15 düzeyinde sınırlanmıştır. Çalışma sonucunda, organik gübre uygulamalarının tuz stresi ile ortaya çıkan zararlanmayı değişen oranlarda iyileştirdiği ve toleransı artırmada etkili olduğu, uygulamalar arasında bu olumlu etki açısından vermikompost ve ahır gübresi uygulamalarının ön plana çıktığı belirlenmiştir.