Micromeria myrtifolia Boiss. & Hohen. (Lamiaceae) türünün toprak üstü ve kök ekstrelerinin detaylı kimyasal içerik analizi ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi

Amaç: Micromeria myrtifolia türünün toprak üstü ve kök kısımlarının etanol ekstrelerinin toplam fenolik ve toplam flavonoid miktar, antioksidan ve antikolinesteraz, antitirozinaz, antiüreaz ve anti -glukozidaz aktiviteleri araştırıldı. Bitkinin kimyasal içeriklerinin sıvı kramotografisi tandem kütle spektrometresi ile belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: M. myrtifolia türünün etanol ekstrelerinin toplam fenolik ve flavonoid miktarları, 1,1-Difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) serbest ve 2,2'-Azino-bis (3-etilbenzotrazolin-6-sülfonat) (ABTS) katyon radikali giderimi ve Bakır (II) iyonu indirgeme antioksidan kapasitesi (CUPRAC) yöntemleri ile antioksidan ve asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, tirozinaz, üreaz ve -glikozidaz enzim inhibisyon aktiviteleri belirlendi. Fitokimyasal içerikleri sıvı kromatografi-kütle spektrometresi (LC-MS/MS) cihazı ile analizi edildi. Bulgular: En yüksek toplam fenolik içeriğin bitkinin toprak üstü, flavonoid içeriğin ise kök ekstresinde olduğu, DPPH yönteminde toprak üstü ekstresinin 100 g/mL konsantrasyonda, ABTS yönteminde tüm konsantrasyonlarda, CUPRAC yöntemine göre ise kök ekstresinin tüm konsantrasyonlarda daha aktif olduğu bulundu. Bütirilkolinesteraz enzim inhibisyon aktivitesinde kök ekstresinin zayıf aktivite gösterdiği ancak ekstrelerin hiçbirinin asetilkolinesteraz, tirozinaz ve üreaz enzim inhibisyon aktivitesi göstermediği belirlendi. 𝛼-glukozidaz enzim inhibisyon yönteminde ise toprak üstü ekstresi standart olarak kullanılan akarboza yakın, kök ekstresi ise orta seviyede aktivite gösterdiği tespit edildi. M. myrtifolia türünün toprak üstü ve kök kısımlarının etanol ekstrelerinin LC-MS/MS analizlerinde en çok bulunan bileşikler sırasıyla nikotiflorin, kinik asit ve rozmarinik asit bileşikleri olduğu tespit edildi. Sonuç: M. myrtifolia toprak üstü ekstresinin yüksek antioksidan potansiyelinin (DPPH ve ABTS) fenolik içeriğinin yüksek olmasından kaynaklandığı söylenebilir. Bitkinin toprak üstü ve kök ekstrelerinin karşılaştırmalı olarak fenolik içerikleri LC-MS/MS cihazı ile analizi, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, üreaz ve 𝛼-glukozidaz enzim inhibisyon aktiviteleri ilk defa çalışıldı.