Mikhail Bakhtin'de diyaloji kuramı ve karşı-kültür olarak karnaval

Bu çalışmada M. M. Bakhtin'in diyaloji kuramı ile ilgisinde onun karnaval anlayışının ana hatları serimlenmiştir. Bakhtin'in diyaloji anlayışı, onun 1929 tarihli Dostoyevski çalışmasını da kapsayan "formel dönem" ve 1930'dan sonraki çalışmalarını kapsayan "tarihsel dönem" olarak ikiye ayrılır. Çalışmamızın ilk bölümünde formel dönem diyaloji anlayışının ana hatlarının ortaya koyulmuş ve diyaloji anlayışının Dostoyevski poetikası ile ilgisi gösterilmiştir. İkinci bölüm, 1930 sonrasından itibaren kullanılmaya başlanan tarihsel yöntemin sonucu olarak diyaloji kuramında gerçekleştirilen revizyona ayrılmıştır. Burada, Bakhtin'in ikinci döneminde yapılan metodolojik çalışmalar incelenmiş ve onun, diyaloji kuramını tarihsel poetikaya ve kültür tarihinin çeşitli sorunsallarına uyarlanacak bir üstdilbilim anlayışı geliştirdiği tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde, tarihsel poetikanın kurucu kavramı olarak kronotop kavramının dünya görüşü ile ilgisi incelenmiş ve çeşitli edebi türlerin tarihsel ve toplumsal koşullarla ilgisi üstdilbilim kavrayışına başvurularak açıklanmıştır. Bu bölüm aynı zamanda, Bakhtin'in edebi türlerin üstdilbilimsel analizi yoluyla Ortaçağ ve Rönesans halk kültürüne dair tarihsel okumasına bir giriş niyetindedir. Bir bütün olarak üçüncü ve dördüncü bölüm Bakhtin'in Ortaçağ ve Rönesans karnavallarında geliştirilen pratik, dilsel ve edebi araçların gelişim tarihini inceleyerek karnaval kültürünü bir karşı-kültür olarak nitelemesinin temellerini sorgular. Anahtar Sözcükler: Diyaloji, Monoloji, Heteroglossia, Poliglossia, Karnaval, Parodi, Hibrit, Grotesk, Karşı-Kültür