Milli Mücadele ve Atatürk Döneminde Gelibolu (1919-1938)

Çanakkale zaferine ve savaşın tahribatına tanıklık eden Gelibolu, Mondros mütarekesi gereğince 30 Kasım 1918'te, İngilizler tarafından işgal edilmiştir. 4 Ağustos 1920 tarihinde Yunan ordusu tarafından işgal edilmesine kadar, İngilizlerin denetiminde kalan Gelibolu'da Müslüman halk, özellikle bölgede yaşayan Rumlar tarafından, hakarete ve zulme maruz kalmıştır. Ayrıca işgal döneminde Gelibolu, 1917 Ekim devrimi sonucu Rusya'da iktidarı Bolşeviklere devreden Çar yönetimine mensup Wrangel ordusuna da, 22 Kasım 1920'den son kafilenin ayrılış tarihi olan 5 Mayıs 1923'e kadar ev sahipliği yapmıştır. Gelibolu'nun işgal dönemi, 26 Kasım 1922 tarihinde Büyük Millet Meclisi Hükümeti'ne devredilmesi ile birlikte sona ermiştir.Gelibolu, 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması sonucu askerden arındırılmış bölge kapsamına alındı. Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin, bölgede hâkimiyetini tesis etmesinin ardından, 1923 yılında vilayet yapılmıştır. Ancak kısa süren vilayet döneminin ardından, 1926 yılında ilçeye çevrilmiştir. Mübadele anlaşması kapsamında çok sayıda muhacir Gelibolu'da iskân edildi. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Antlaşması ile birlikte askerden arındırılmış bölge statüsüne son verilerek, bölgede tam anlamıyla Türkiye Cumhuriyeti Devleti hâkimiyeti esas kılındı.