Modernleşen Anadolu kentlerinde geleneksel kerpiç mimarisinin koruma sorunsalı ve sürdürülebilirliğinin sağlanması: Malatya Konak mahallesi örneği

Gelecek nesillere aktarılması gereken kültürel mirasımızın en önemli parçalarında biri olan geleneksel mimari doku modernleşme ile hızla yok olmaktadır. Malatya ili bu bağlamda hızlı kentleşme ve uygulanan kentsel dönüşümleriyle hızla yerel dokusunu yitirmektedir. Pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış Malatya ilinde merkeze 6 km uzaklıkta olup ve geleneksel dokusunu nispeten korumuş olan, Yeşilyurt ilçesi Konak mahallesi çalışma alanı belirlenmiştir. Günümüzde modern kent sınırının giderek yaklaştığı Konak Mahallesinde de geleneksel kerpiç dokunun değişen hayat standartlarıyla beraber terk edilme, yeni yapılaşma, artan nüfus gibi pek çok sebeple yok olmaya başladığı tespit edilmiştir. Varlığını sürdüren kerpiç konut dokusunun incelenmesi, mevcut doku yok olmadan belgelenmesi, sorunların tespiti, çözüm önerilerinin getirilmesi ve belgelenerek gelecekte yapılacak çalışmalara kaynak oluşturmak amaçlanmıştır. Tez kapsamında konak mahallesi tarihi ve fiziki özellikleri incelenmiş ve çeşitli doku analizleri yapılmıştır. Saha çalışmaları yapılmış, 20 adet geleneksel konutun plan, cephe ve yapısal özellikleri çözümlenmiş, rölöve çizimleri ve fotoğraflarla belgelenmiştir. Geleneksel dokuda yapılan bu çalışmalarla yerleşim alanına özgü özellikler belirlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda geleneksel dokudaki koruma sorunları tespit edilerek koruma önerileri sunulmuştur. Yapılan belgeleme ve yerinde tespit çalışmaları ile geleneksel dokunun yerleşim, plan, cephe ve yapım sistemi özellikleri çözümlenmiş, yerleşime özgü özellikler tespit edilmiştir. Yapılan çalışmaların ışığında yerleşimdeki geleneksel dokunun koruma sorunları tespit edilerek koruma önerisi geliştirilmiştir.