Muğla-Menteşe beldesi halkbilimi ürünlerinde eski Türk inançlarının izleri

İnançlar, başlangıçtan bu yana insanların, dolayısıyla toplumların yaşayış biçimlerine hükmedip, onları yönlendirmişlerdir. Toplumların, günümüze kadar gelen süreç içerisinde yaşadıkları tarihî, coğrafî, siyasî, dinî, değişim ve etkileşimlere rağmen bu inançlar, girdikleri toplumların hayatlarında varlıklarını hep korumuşlardır. Bunlar, karşımıza bazen fonksiyonları değişmiş, bazen çeşitlenmiş, bazen de hâlâ asıllarını koruyor olarak çıkarlar.Bu çalışmada, Muğla'nın Kavaklıdere İlçesi'ne bağlı Menteşe Beldesi'nde, eski Türk inançlarının izleri araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, Menteşe'nin tarihî, coğrafî ve sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgi verildi. İkinci bölümde, Türklerin geleneksel dininin ne olabileceği üzerinde duruldu; üçüncü bölümde de eski Türk dini olarak benimsenen Gök Tanrı Dini'yle, bu dinin unsurları ve bu unsurların yöredeki izleri tahlil edildi. Dördüncü bölümde, evlenme, doğum, ad verme; nişan, düğün, ölüm gibi geçiş törenleri üzerinde durularak, yöre kültürünün eski Türk kültürüyle olan ilişkileri tespit edildi.Bu araştırmanın sonucunda, Menteşe yöresi halk kültüründe, Orta Asya'ya ve Anadolu'ya ait inanç ve kültür izleri görülmüştür. Bütün bu izler, İslâmi bir kimlikle bugünkü Menteşe halk kültürünü oluşturmuştur.Bu çalışma sırasında, benden manevi desteklerini esirgemeyen ablalarım Menzil ve Firdevs ÖZKAN'a, araştırmanın oluşmasına yardımcı olan kaynak kişilere, yönlendirmeleri ile yol gösteren teşvik ve yardımlarını esirgemeyen değerli hocam Prof. Dr. Ali TORUN'a teşekkür etmeyi bir borç bilirim.Anahtar Kelimeler: Eski Türk İnançları, Geçiş Dönemleri, Halk Kültürü, Menteşe, Yöre