Multiple myeloma tüm genom transkriptom datasının biyoenformatik analizi ile belirlenen olası ilişkili genlerin araştırılması

Plazma hücre diskrazileri grubunda yer alan Multiple Myeloma (MM), kemik iliğinden köken alarak kontrolsüz çoğalan malign plazma hücreleriyle karakteristiktir. Önemi bilinmeyen monoklonal gammopati (MGUS), ise asemptomatik premalign bir plazma diskrazisidir. Multiple Myeloma hastaları ile sağlıklı kemik iliği kontrollerinin hücre havuzlarından transkriptom yapılarak genlerin ekspresyon düzeyleri bir önceki çalışmamızda araştırılmıştır.Transkriptom verilerinden belirlenen 13 aday gen oldukça kıymetli ve özgündür. MM patogenezinde bu genlerin doğrudan ya da dolaylı ilişkilerinin ortaya çıkarılması için yeni hasta ve kontrol gruplarında validasyonlarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda yeni tanılı, tedavi görmemiş 38 MM hastasından ve 23 MGUS ile 16 kontrol grubunun kemik iliği materyallerinden aday genlerin ekspresyon seviyeleri qRT-PCR yöntemi ile incelenmiştir. Sonuçlar SPSS.25 istatistik programında analiz edilmiştir. MM, MGUS ve kontrol grubuna göre ERAP1, HYOU1 ve OTUD1 genlerinin ifadesi istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Myeloma patogenezinde ilişkisini araştırdığımız geriye kalan 10 aday genimizin ekspresyon seviyeleri ise kontrol grubuna göre yüksek seviyede eksprese olup istatistiksel analizde anlamlı bulunmuştur (p<0,05 ve p<0,001). Özellikle MGUS'tan MM'e malign hale dönüşümde COPE ve ISG20'nin erken tanı belirteci olabileceğini öneriyoruz.Literatürdeki veriler doğrultusunda ekspresyonunu yüksek bulduğumuz pekçok aday genin MM patogenezinde ER stres yolu ile ilişkisinin olabileceğini düşünmekteyiz.MM'de son yıllarda proteozom yolağı üzerinden çeşitli tedaviler uygulansa da halen yeni teröpatik hedeflere oldukça ihtiyaç duyulmaktadır.Bu çalışma ile aday genlerin validasyonu yapılarak halen aydınlatılmayan MM patogenezine katkıda bulunulmuştur. Ayrıca MM tedavisinde ihtiyaç duyulan TRIB1 gibi yeni terapötik hedefler içermesi ve MM tanısında prognostik değere sahip olabilecek TMED9 gibi aday genlerin olması açısından umut verici özellik taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Multiple Myeloma, MGUS, Transkriptom, qRT-PCR, Plazma Hücre Diskrazileri