Mütarekeden işgale İzmir'de rumlar

Rumlar, İzmir’in sosyo-ekonomik hayatõnda önemli bir yere sahipti. Rumlar dilleri, dinleri, bayramlarõ, gazeteleri, okullarõ, hayõr kurumlarõ, hastaneleri ve daha sayamadõğõmõz pek çok yönüyle İzmir’e damgalarõnõ vurmuşlardõ. Megali İdea hedefine ulaşmak için İzmir’de örgütlenmeyi de ihmal etmemişlerdi. Büyük bir hõzla silahlanan Rumlar özellikle Salib-i Ahmer’den aldõklarõ destekle çete faaliyetlerine hõz vermişlerdi. Diğer taraftan İzmir’e Yunan gemilerinin gelişini fõrsat bilerek taşkõnlõklar yapmaya, şehirde güvenliği bozmaya başlamõşlardõ. Bunlarõn yanõnda gasp ve hõrsõzlõk gibi suçlara da adlarõ karõşmõştõ. İzmir’de güvenlik bu derece bozulmuşken valilik görevi sürekli el değiştirmiş, valilik görevini en başarõlõ şekilde yürüten Nurettin Paşa Rum-Yunan amaçlarõna ters düşen hareketleri sonucunda görevinden alõnmõştõ. İşgale giden yolda Yunanlõlar adõna en büyük yararlõlõğõ gösteren isim, İzmir Metropoliti Hrisostomos’tu. Hrisostomos Rum halkõna her zaman bir yol gösterici olmuştu. Osmanlõ Devleti ise İzmir’de yaşanan olaylardan Türkler sorumluymuş gibi Heyet-i Nasiha’yõ göndererek halklar arasõnda daha õlõmlõ bir hava yaratmayõ uygun bulmuştu. Paris Barõş Konferansõ’nda İzmir’in işgal kararõ alõnmõş ve Rumlar bu haberi el altõndan almõştõ. Amiral Calthorpe’un verdiği notalarõn ardõndan 15 Mayõs 1919 tarihinde İzmir Yunan askerlerince işgal edildi. İşgalden daha kötü olan ise yaşanan insanlõk dõşõ olaylardõ. İşgalin ilk günlerinde Yunan güçleri İzmir’de kontrolü sağlamaya çalõşsalar da pek başarõlõ olamadõlar. Ama Türk topraklarõnda ilerleyerek işgal sahalarõnõ genişletmeye başladõlar.