Nesne ilişkileri perspektifinden duygusal şemalar ile öz şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, nesne ilişkileri, ruminasyon ve onaylanma ihtiyacı ile öz-şefkat arasındaki ilişkileri incelemektir. Öz-şefkat, bireyin kendine yönelik tutumunu şekillendiren ve psikolojik iyi oluşu destekleyen temel bir kavramdır. Nesne ilişkileri ise erken dönem bağlanma deneyimlerinden beslenmekte, ruminasyon ve onaylanma ihtiyacı gibi bilişsel ve duygusal süreçlerle birlikte bireyin kendisiyle kurduğu ilişkiyi etkilemektedir. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiş, 400 katılımcıdan elde edilen veriler BORRTI Nesne İlişkileri Ölçeği, Leahy Duygusal Şema Ölçeği (onaylanma ve ruminasyon alt boyutları) ve Öz-Duyarlılık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS programında analiz edilmiş, korelasyon, t-testi, ANOVA ve çoklu regresyon yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, nesne ilişkileri, ruminasyon ve onaylanma ihtiyacı birlikte öz-şefkat düzeyinin %40'ını açıklamaktadır. Nesne ilişkileri ile öz-şefkat arasında yüksek düzeyde pozitif; ruminasyon ile öz-şefkat arasında orta düzeyde negatif bir ilişki bulunmuştur. Onaylanma ihtiyacı ile öz-şefkat arasında ise orta düzeyde pozitif bir ilişki saptanmıştır. Demografik değişkenlerde kadınların öz-şefkat düzeyleri erkeklere göre daha yüksek çıkarken, psikoterapi öyküsü olan katılımcıların puanları daha düşük bulunmuştur. Aile büyüklüğü ve gelir düzeyinde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, öz-şefkatin yalnızca bireysel bir eğilim değil, erken dönem ilişkisel deneyimler ve bilişsel süreçlerle şekillenen çok boyutlu bir kapasite olduğu görülmüştür. Bulgular, özellikle kültürel bağlamın önemini vurgulamakta ve klinik çalışmalarda öz-şefkatin geliştirilmesine yönelik uygulamalara işaret etmektedir.