Öğrencilerin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumları: Düzce ili örneği

Tarih boyunca çeşitli yollarla sosyal koruma amacıyla sosyal güvenlik uygulamaları bireyler ve devletler tarafından yürütülmeye çalışılmıştır. Gerek geleneksel gerekse çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinin etkili şekilde işleyebilmesi için ihtiyaç duyulan en büyük olgu finansmandır. Sosyal güvenlik sisteminde finansman sorununun ortaya çıkmasına neden olan faktörler, aktif pasif dengesinin sağlanamaması, kayıt dışı istihdamın artması, erken emeklilik uygulamaları, yetersiz denetimler, toplanan primlerin gerekli şekilde değerlendirilmemesi şeklindedir. Bu problemlerin alt metninde yer alan asıl neden ise bireylerin, toplumun yeterli seviye de sosyal güvenlik ahlakına sahip olmamasıdır. Sosyal güvenlik ahlakı, sosyal güvenlik sistemine kayıtlı olanlar tarafından kanunen şartları belirlenmiş prim miktarlarını istekli şekilde ödemeleri şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çalışmada ahlak kavramı, ahlak felsefesi, Türk sosyal güvenlik sisteminin tarihçesi ve finansman sorunlarından bahsedilmiştir. Çalışmada Düzce Üniversitesi'nde öğrenim gören fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu (MYO) öğrencilerinin; cinsiyetleri, öğrenim dereceleri, iş tecrübesinin varlığı ve çalışma şekillerinin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumlarının etkilenmesinin söz konusu olup olmadığı problemi ile araştırma yapılmıştır. Araştırmanın problem sorusuna cevap bulabilmek adına yapılan çalışmada basit tesadüfi örneklem yöntemi kullanılmıştır. Buna göre seçilen örneklem içerisinde yer alan 500 öğrenciye sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutum ölçeği anketi uygulanmıştır. Anket 5 dereceli Likert tipi ölçek kullanılarak hazırlanmış, veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi için de AMOS programı kullanılmıştır. Yapılan ankette kanuna aykırılık boyutu, sigortayı gereksiz görme boyutu ve sigortalılık bilinci olarak üç ayrı boyuta ulaşılmıştır. Bu anket çalışmasının sonuçlarına göre, Düzce Üniversitesi'nde öğrenim gören fakülte, yüksekokul ve MYO öğrencilerinin; cinsiyetleri, öğrenim dereceleri, iş tecrübesinin varlığı ve çalışma şekillerinin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumlarının etkilendiği ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin cinsiyetleri ile sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma şekli ile sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutum arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Lisans ve ön lisans öğrencileri arasında sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık olduğu, iş tecrübesi olan ve iş tecrübesi olmayan öğrencilerin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık görüldüğü, çalışılan sektör ile sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutum arasında anlamlı bir farklılığın var olduğu anlaşılmıştır.