Öğretmen adaylarının siber aylaklık davranışları ve nedenlerinin incelenmesi

Öğretmen adaylarının ders sırasında siber aylaklık davranışlarını ve nedenlerini incelemek amacıyla yapılan bu araştırma tarama modelinde, betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 öğretim yılında bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi'ndeki Temel Eğitim, Matematik ve Fen Bilimleri, Türkçe ve Sosyal Bilimler, Güzel Sanatlar Eğitimi ve Eğitim Bilimleri Bölümlerine devam eden öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturmak amacıyla tek şubesi olan bölümlerde tüm sınıf düzeyleri, birden fazla şubesi olan bölümlerde her sınıf düzeyinden randomla belirlenen birer şube seçilmiştir. Araştırma verileri Siber Aylaklık Etkinlikleri Ölçeği (SAEÖ), Siber Aylaklık Nedenleri Ölçeği (SANÖ) ve Kişisel Bilgi Formu (KBF) kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları uygulama yapılan günlerde sınıfta olan bütün öğrencilere ulaştırılmış, toplam 918 öğretmen adayı gönüllü olarak araştırmaya katılmıştır. Veri analizinde SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Betimsel istatistikler (frekans, yüzde, aritmetik ortalama) yapıldıktan sonra veriler üzerinde Mann Whitney U-Testi ve Kruskal Wallis H testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının ders sırasında nadiren siber aylaklık yaptıkları, siber aylaklığın genellikle sosyal ağlara ve haber sitelerine girme şeklinde gerçekleştiği saptanmıştır. Erkek öğretmen adaylarının siber aylaklık yapma düzeyi kadınlardan daha yüksek bulunmuştur. Ders sırasında cep telefonuyla ilgilenme ve internete girme sıklığı arttıkça öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeyleri de artmıştır. Fen bilimleri, sosyal bilimler ve Türkçe öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeyi diğerlerinden daha yüksek olmuş, üst sınıflara doğru öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeyleri de yükselmiştir. Yaş ve sınıf düzeyi öğretmen adaylarının siber aylaklık yapma nedenlerinde anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Bununla birlikte erkek öğretmen adaylarının siber aylaklığa yönelmelerinde öğretmenle ilgili faktörler daha fazla rol oynamıştır. Araştırma sonuçlarına göre kadın öğretmen adayları meslek dersleri ve seçmeli derslerde, erkek öğretmen adayları alan bilgisi derslerinde daha çok siber aylaklık yapmaktadır. Anahtar Kelimeler: Siber aylaklık, siber aylaklık nedenleri, öğretmen adayları, cep telefonu, internet kullanımı