Öğretmen adaylarının sorgulama ve problem çözme becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacını, öğretmen adaylarının sorgulama becerileri ile problem çözme beceri düzeylerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma nicel bir araştırma olup, genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini; 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları, örneklemini ise; bu evrenden seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 872 öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının sorgulama ve problem çözme becerilerini belirlemek için yapılan bu araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Sorgulama Becerileri Ölçeği" ve "Yetişkinler için Problem Çözme Becerileri Ölçeği" ile kullanılmıştır. Araştırmanın problem ve alt problemlerine yönelik toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri, uygun SPSS programı ile yapılmıştır. Öğretmen adaylarının ölçeklere verdikleri yanıtların frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlik analizleri için Cronbach Alpha testi, yapısal geçerliğinin incelenmesi için de faktör analizi uygulanmıştır. Elde edilen boyutların normallik testleri Kolmogorov-Smirnov testi ile yapılmıştır. Ölçeklerin cinsiyete göre incelenmesi için bağımsız örneklem t testi, bölüm, sınıf, anne-baba eğitimi, mezun olunan lise türü, mesleği tercih nedeni, bölümü tercih nedeni ve bölümden memnuniyeti için ise varyans analizi yapılmıştır. Ölçeklere ait alt boyutların incelenmesinde ise korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada bulguların analizi sonucu, öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin orta düzeyin biraz altında, düşük olarak ifade edilebilecek bir seviyede olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin cinsiyet ve dünya görüşü değişkenlerine göre kısmen farklılaştığı; sınıf, bölüm, mesleği tercih nedeni ve öğrenim gördüğü bölümden memnuniyet değişkenlerine göre anlamlı derecede farklılaştığı ve mezun olunan lise türü, anne-baba eğitim durumu, hayatının büyük bir bölümünün geçtiği yerleşim birimi değişkenine göre ise anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin genel olarak yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin cinsiyet, sınıf, mezun olunan lise türü, bölüm, anne-baba eğitim durumu, hayatının büyük bir bölümünün geçtiği yerleşim birimi ve bölümü tercih nedeni değişkenine göre farklı olmadığı; dünya görüşü değişkenine göre kısmen etkilediği; bölümü tercihi ve öğrenim gördüğü bölümden memnuniyet değişkenlerine göre ise farklılık olduğu görülmüştür. Son olarak öğretmen adaylarının sorgulama becerileri ve problem çözme becerileri arasında anlamlı şekilde, yüksek düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak tüm alt boyutlar arasında anlamlı, pozitif fakat zayıf düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Sorgulama düzeyleri yüksek olan bireylerin problem çözme düzeylerinin anlamlı şekilde yüksek olacağı sonucuna ulaşılmıştır.