Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Rafet Aydın
16 theses · Burdur Mehmet Akif Ersoy University
Okulların sosyal sermaye düzeyleri ile öğretmenlerin iş motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacını; okulların sosyal sermaye düzeyleri ile öğretmenlerin motivasyon algıları ve bunların arasındaki ilişkilerinin incelemesi oluşturmaktadır. Okulların sosyal sermaye düzeyleri ile öğretmenlerin motivasyonlarının belirlenmesi okul yöneticileri, öğretmenler ve diğer eğitim paydaşları açısından önemli görülmüştür. Bu araştırma, nicel bir araştırma olup araştırma modeli olarak tarama modellerinde ilişkisel tarama modeli temel alınmıştır. Bu araştırmanın evrenini Isparta İl Milli Eğitim müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise; bu evrenden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 400 öğretmen oluşturmuştur. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmenlerin; yaş, cinsiyet, kıdem yılı, eğitim durumu, branş, okul türü, okulun bulunduğu yerleşim yeri, okuldan memnuniyet düzeyi gibi demografik özelliklerini belirlemek için "Kişisel Bilgi Formu", okulların sosyal sermaye düzeyini belirlemek amacıyla Polatcan (2017) tarafından geliştirilen "Okullarda Sosyal Sermaye Ölçeği" ve öğretmenlerin motivasyon düzeylerini belirlemek içinde Mottaz (1985) tarafından geliştirilen ve Ertan (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan, "İş Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma için elde edilen verilerin analizi SPPS Statistics 23 paket programı yardımı ile yapılmıştır. Okulların sosyal sermaye ve öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin demografik değişkenlere bağlı olarak nasıl bir dağılım gösterdiğini incelemek amacıyla betimsel istatistiklerden (frekans, ortalama, standart sapma vb.) yararlanılmıştır. Daha sonra ölçeklerden elde edilen puanlarının normal dağılım gösterip göstermediği, bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını bakılmış verilerin normal dağılması halinde parametrik testlerden bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin normal dağılmaması halinde ise parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenlerinin birbirleri ile aralarındaki ilişkinin tespitinde ise normal dağılım durumunda Pearson korelasyon katsayısı, normal dağılım olmaması durumunda ise Spearman Brown sıra farkları korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma bulgularının analiz edilmesi ile; kadın öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri toplamı puanlarının, erkek öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri toplamı puanlarından daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okulların sosyal sermaye düzeyleri öğretmenlerin; öğrenim durumları, branşları, kıdemleri, görev yapılan yerleşim birimine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucu ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri; yaş, çalışılan kurum türü ve çalışılan kurumdan memnuniyetlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Yine araştırmada öğretmenlerin motivasyon düzeyleri analiz edildiğinde kadın öğretmenlerin motivasyon düzeyleri toplamı puanlarının, erkek öğretmenlerin motivasyon düzeyleri toplamı puanlarından daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin; yaş, öğrenim durumları, branşları, kıdemleri, görev yapılan yerleşim birimine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucu ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan öğretmenlerin motivasyonlarının; çalışılan kurum türü ve çalışılan kurumdan memnuniyetlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, okulların sosyal sermaye düzeyleri ile öğretmenlerin iş motivasyonları arasında yüksek düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Motivasyon, Okul, Öğretmen, Öğretmen Motivasyonu, Sosyal Sermaye
Öğretmen adaylarının sorgulama ve problem çözme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacını, öğretmen adaylarının sorgulama becerileri ile problem çözme beceri düzeylerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma nicel bir araştırma olup, genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini; 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları, örneklemini ise; bu evrenden seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 872 öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının sorgulama ve problem çözme becerilerini belirlemek için yapılan bu araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Sorgulama Becerileri Ölçeği" ve "Yetişkinler için Problem Çözme Becerileri Ölçeği" ile kullanılmıştır. Araştırmanın problem ve alt problemlerine yönelik toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri, uygun SPSS programı ile yapılmıştır. Öğretmen adaylarının ölçeklere verdikleri yanıtların frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlik analizleri için Cronbach Alpha testi, yapısal geçerliğinin incelenmesi için de faktör analizi uygulanmıştır. Elde edilen boyutların normallik testleri Kolmogorov-Smirnov testi ile yapılmıştır. Ölçeklerin cinsiyete göre incelenmesi için bağımsız örneklem t testi, bölüm, sınıf, anne-baba eğitimi, mezun olunan lise türü, mesleği tercih nedeni, bölümü tercih nedeni ve bölümden memnuniyeti için ise varyans analizi yapılmıştır. Ölçeklere ait alt boyutların incelenmesinde ise korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada bulguların analizi sonucu, öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin orta düzeyin biraz altında, düşük olarak ifade edilebilecek bir seviyede olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin cinsiyet ve dünya görüşü değişkenlerine göre kısmen farklılaştığı; sınıf, bölüm, mesleği tercih nedeni ve öğrenim gördüğü bölümden memnuniyet değişkenlerine göre anlamlı derecede farklılaştığı ve mezun olunan lise türü, anne-baba eğitim durumu, hayatının büyük bir bölümünün geçtiği yerleşim birimi değişkenine göre ise anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin genel olarak yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin cinsiyet, sınıf, mezun olunan lise türü, bölüm, anne-baba eğitim durumu, hayatının büyük bir bölümünün geçtiği yerleşim birimi ve bölümü tercih nedeni değişkenine göre farklı olmadığı; dünya görüşü değişkenine göre kısmen etkilediği; bölümü tercihi ve öğrenim gördüğü bölümden memnuniyet değişkenlerine göre ise farklılık olduğu görülmüştür. Son olarak öğretmen adaylarının sorgulama becerileri ve problem çözme becerileri arasında anlamlı şekilde, yüksek düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak tüm alt boyutlar arasında anlamlı, pozitif fakat zayıf düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Sorgulama düzeyleri yüksek olan bireylerin problem çözme düzeylerinin anlamlı şekilde yüksek olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin kişisel mesleki yetkinlik algılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin kişisel mesleki yetkinlik algılarını çeşitli demografik değişkenler açısından incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak yürütülen çalışmanın örneklemini Isparta ilinde görev yapan 505 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, "Kişisel-Mesleki Yetkinlik Algısı Ölçeği" aracılığıyla toplanmış ve SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin kişisel mesleki yetkinlik algılarının cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, eğitim durumu ve görev yapılan yerleşim birimi gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle kadın öğretmenlerin iletişim ve sosyal becerilerde daha yüksek algılara sahip olduğu, genç ve deneyimsiz öğretmenlerin ise alana özgü yetkinliklerde daha düşük algılar sergilediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, öğretmen yetiştirme programları ve hizmet içi eğitim politikalarının kişisel ve mesleki gelişim boyutunda yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Öğretmenlerin eğitim inançları ile meslek algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin eğitim inançları ile mesleki algılarını belirlemek ve elde edilen veriler arasında cinsiyet, yaş, görev yeri, vb. değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını ortaya koymaktır. Bununla birlikte öğretmenlerin eğitim inançları ile meslek algıları arasındaki ilişki de incelenmektedir. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Burdur ili ve ilçelerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli örneklemi belirlemek amacıyla tabakalı örnekleme modeli kullanılmıştır. Örnekleme seçimi sonucunda 345'i kadın 312'si erkek olmak üzere 657 öğretmen araştırmada yer almıştır. Araştırmanın Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapan öğretmenler ile gerçekleştirilmesi araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Araştırmanın verileri Yılmaz, Altınkurt ve Çokluk (2011) tarafından geliştirilen "Eğitim İnançları Ölçeği", TED (2014) araştırmacıları tarafından oluşturulan "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Algı Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" araçlığı ile toplanmıştır. Verilerin analizi bilgisayar programı ile yapılmıştır. Verilerin analizi için frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, normallik testi, Mann Whitney-U, Kruskal-Wallis and Sperman testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin en çok varoluşçuluk, an az ise esasicilik eğitim inancını benimsediği görülmüştür. Öğretmenlerin eğitim inançları arasında ise cinsiyete, yaşa ve kıdem yılına göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Diğer değişkenler arasında ise anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Öğretmenleri mesleki algılarında ise, bireysel anlamda kendilerine ve yapmış oldukları mesleğe karşı görüşleri olumlu düzeydedir. Ancak toplumsal anlamda ise öğretmenlik mesleğinin hak ettiği değeri görmediğini düşünmektedirler. Öğretmenlerin mesleki algılarında kıdem yılı, çalışılan kurum türü ve branş değişkenlerine göre yapılan analizlerde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Diğer değişkenler arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde, öğretmenlerin eğitim inançları ve meslek algılarının özellikle yaş ve kıdem yılına göre anlamlı farklılık göstermesinin nedenleri üzerine daha detaylı bir araştırma yapılabileceği belirtilmiştir.
Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları, mesleğe yönelik tutumları ve yaşam doyumlarının incelenmesi
Bu araştırma; sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları, mesleğe yönelik tutumları ve yaşam doyumlarının çeşitli değişkenlere göre aralarında ilişki düzeyinin incelenmesi amacını taşımaktadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Betimsel tarama modeline uygun olarak tasarlanan bu araştırmada, kişisel özelliklerin öğretmenlerin, öz yeterlik inançları, mesleğe yönelik tutumları ve yaşam doyumları ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; 2017- 2018 eğitim öğretim yılı Iğdır ilinde görev yapan toplam 757 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubunu uygulanan veri toplama araçlarından geçerli olanlar dikkate alındığında 456 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Sınıf öğretmenlerinin; cinsiyet, medeni durum, yaş, mesleki kıdem ve eğitim durumlarını belirlemek amacıyla kişisel bilgiler formu; öz yeterlik inançlarını belirlemek için Tschannen-Moran ve Woolfolk Hoy (2001) geliştirdiği, Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından Türkçe'ye çevrilen "Öğretmen Öz Yeterlik İnancı Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin mesleki tutumlarını belirlemek için, Çetin (2003) tarafından öğretmen adayları ile geliştirilen ve Göloğlu Demir (2016) tarafından öğretmenlere uyarlanan "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca sınıf öğretmenlerin yaşam doyumlarını belirlemek için Diener, Emmons, Larsen ve Griffin' in(1985), geliştirdiği Köker ve Yetim (1991) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde, normallik testleri yapılmıştır. Bu doğrultuda Kolmogorov-Smirnov, Cronbach's Alpha, Spearman Brown Sıra Farkları testi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde, sınıf öğretmenlerin öz yeterlik inançlarının oldukça yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğrenci katılımı, öğretim stratejileri ve sınıf yönetimi alt boyutlarına göre de oldukça yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarında ölçek genelinde, öğretim stratejileri ve sınıf yönetimi boyutunda anlamlı farklılık olduğu; öğrenci katılımı boyutunda ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inancı cinsiyet, yaş, mesleki kıdeme, eğitim durumu ve medeni durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, mesleğe yönelik tutumlarının olumlu olduğu görülmektedir. Öğretmenler, mesleğin sabır isteyen bir meslek olduğuna tamamen katılım göstermişlerdir. Sınıf öğretmenlerinin mesleğe yönelik tutumlarında değer alt boyutunda en yüksek puan ortalamasına, tatmin alt boyutunda en düşük puan ortalamasına sahip olduğu görülmektedir. Mesleğe yönelik tutumda öğretmenlerin mesleklerinde biraz tatmin oldukları, mesleklerine oldukça sevgi duydukları ve mesleklerini tamamen değerli gördükleri söylenebilir. Bununla birlikte, sınıf öğretmenlerinin mesleğe yönelik tutumlarının cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, eğitim durumu ve medeni durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılık gözlenmemiştir. Sınıf öğretmenlerinin; yaşam doyumlarının orta düzeyde olumlu olduğu, yaşam doyumları yaşa, mesleki deneyime, eğitim durumu ve medeni durumlarına göre herhangi bir farklılık bulunmazken; cinsiyete göre anlamlı farklılık gözlenmiştir. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre daha olumlu yaşam doyumuna sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları, mesleğe yönelik tutumları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkiye yönelik olarak; yaşam doyumları ile öz yeterlikleri arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile öz yeterlikleri arasında ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile yaşam doyumları arasında negatif yönlü düşük düzeyde ilişki bulunmuş ancak bu ilişki anlamlı bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen öz yeterlik inancı, Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum, Öğretmen yaşam doyumu
Sınıf öğretmenlerinin özyeterlik inançları ile mesleğe yönelik tutumlarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin özyeterlik inançları ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki farkın incelenmesidir. Sınıf öğretmenlerinin özyeterlik inançları ile mesleğe yönelik tutumlarının; cinsiyet, medeni durum, eğitim durumları ve mesleki kıdem değişkenleri ile arasında farkın olup olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında İzmir ili merkez ilçelerinde görev yapan 342 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Göloğlu Demir ve Gelişli (2018) tarafından geliştirilen 'Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği' ile Çolak, Yorulmaz, Altınkurt (2017) tarafından geliştirilen 'Öğretmen Özyeterlilik İnancı Ölçeği' kullanılmıştır. Öğretmenlerin özyeterlik inancı ölçeğinin iç tutarlık katsayısı 0.973 olarak bulunurken, öğretmenlerin mesleğe yönelik tutum ölçeğinin iç tutarlık katsayısı 0.919 olarak bulunmuştur. Verilerin analizi ise paket programları ile yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, frekans, yüzde, sıra ortalaması, Mann Whitney-U, Kruskall Wallis-H, Spearman Brown istatistiksel analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlik mesleğine yönelik özyeterlik inancı düzeyleri alt boyutlarına göre incelenmiştir. Öğretmenlerin, öğretmen özyeterlik inanç ölçeğinde en yüksek katılımın 2. maddeye olduğu tespit edilirken, en düşük katılımın ise 21. maddeye olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin tutum düzeylerinin alt boyutlarına göre incelendiği görülmektedir. Öğretmenlerin bu ölçekteki 32. maddeye en yüksek katılımı gösterdikleri görülürken, 17. maddeye ise en düşük katılımı gösterdikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin özyeterlik inançları ile tutumları arasındaki ilişki alt boyutları karşılaştırılarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin özyeterlik inançları ile genel tutum düzeyleri arasında pozitif yönde düşük düzeyde ilişki olduğu görülmüştür. Alan yazında benzer sonuçların elde dildiği çalışmalar olmakla birlikte farklı sonuçların da elde edildiği çalışmalar mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Mesleki Tutum, Özyeterlik İnancı, Tutum
Öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutumlarının değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutum düzeylerini belirlemek ve bu verilerde demografik, eğitim durumu ve mesleki deneyim değişkenlerine göre anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını değerlendirmektir. Bunun yanı sıra, öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutumları arasındaki ilişkiyi de incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim- öğretim yılında Isparta ili merkezinde ortaöğretim kurumlarında görev yapan 370 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Büyükkaragöz ve Kesici (1998) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Demokratik Tutum Ölçeği" ve Tunca (2012) tarafından geliştirilen "Öğretmen Mesleki Değerler Ölçeği" (ÖMDÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi için frekans, standart sapma, normallik testi, Mann Whitney -U, Kruskal Wallis- H ve Pearson Korelasyon testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin mesleki değer algıları ve demokratik tutum düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan farklılık testleri sonucunda; öğretmenlerin, mesleki değer ölçeğinin alt boyutu olan "şiddete karşı olma" boyutuna ilişkin görüşleri, cinsiyet, yaş, medeni durum, mezun olunan lise türü ve görev yapılan lise türüne göre anlamlı farklılık göstermektedir. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre, 30 yaş altı öğretmenlerin 30 yaş üstü öğretmenlere göre, evli olmayan öğretmenlerin ise evli olanlara göre şiddete karşı olma düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin; demokratik tutum düzeylerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet açısından kadın öğretmenler lehine; görev yapılan okul türü açısından Fen Lisesinde görev yapan öğretmenler lehine; branş açısından ise Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Pdr/Felsefe öğretmenleri lehine farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutum düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişkinin bulunduğu yapılan korelasyon analizi ile tespit edilmiştir.
Öğretmen adaylarının kendilik algıları ile başarı odaklı motivasyonlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının kendilik algıları ile başarı odaklı motivasyonlarının incelenmesidir. Araştırma modeli olarak, tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli temel alınmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören toplam 3650 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise eğitim fakültesinin 9 farklı bölümünde öğrenim gören 692'si kadın 290'ı erkek olmak üzere toplam 982 öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının kendilerini algılayış biçimleri ile başarı odaklı motivasyonlarının incelenmesi amacıyla yapılan bu araştırmada veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Gilbert, Allan ve Trent (1991) tarafından geliştirilen Türkçe formu N. H. Şahin ve Şahin (1992) tarafından düzenlenen, "Sosyal Karşılaştırma Ölçeği" (Social Comparison Scale) ve Semerci (2010) tarafından geliştirilen, "Başarı Odaklı Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın problem ve alt problemlere yönelik toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri, bilgisayar paket programı yardımlarıyla yapılmıştır. Öğretmen adaylarının ölçeklere verdikleri yanıtların frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Cinsiyet ve bölüm memnuniyeti ile ilgili verilerin analizinde Mann Whitney U, sınıf, bölüm, mezun olunan lise türü, kendisini demokrat olarak tanımlayıp tanımlamaması ve okuduğu bölümü tercih sebebi değişkenleri ile ilgili verilerin analizinde, Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Yine öğretmen adaylarının başarı odaklı motivasyonları ile kendilik algıları arasında bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada, öğretmen adaylarının kendilik algıları; cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim gördükleri bölüm, kendilerini demokrat olarak görüp görmeme, bölüm memnuniyeti değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermekte iken; mezun olunan lise türü ve bölüm tercih etme nedenleri değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yine araştırmada, öğretmen adaylarının başarı odaklı motivasyonları, sınıf düzeyi, öğrenim gördükleri bölüm, mezun olunan lise türü, demokratlık düzeyleri ve bölüm memnuniyeti değişkenlerine göre incelendiğinde anlamlı farklılık göstermekte iken cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Son olarak öğretmen adaylarının kendilik algıları ile başarı odaklı motivasyonları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Başarı Odaklı Motivasyon, Kendilik Algısı, Kişilik, Motivasyon, Öğretmen, Öğretmen Adayı
Antalya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
Bu araştırma, Antalya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları sorunları belirlemek ve çözüm önerileri getirmek amacıyla hazırlanmıştır. Bir amaç doğrultusunda hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu; 2018-2019 eğitim öğretim yılı Antalya Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışan 46 öğretmene uygulanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin karşılaştıkları başlıca sorunlar; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın öğretmenlerine değer vermeme ve kadro sorunu, çalıştıkları kuruluştaki adaletsizlik, liyakatsizlik, çalışma arkadaşlarıyla adaletli iş bölümü yapılmaması, mesleklerini tam anlamıyla icra edememe ve yönetimin siyasetle çok iç içe olmaları sorunlarını yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sorunlar nedeniyle de öğretmenlerin büyük çoğunluğunun fırsat bulmaları halinde başka bir kuruma geçmek istedikleri durumu ortaya çıkmıştır. Yaşanan sorunların; liyakat sisteminin oluşturulması, çalışanlar arasında adaletin sağlanması, çalışanlara değer verilmesi ve yönetmeliklerle ilgili düzenlemelerin yapılmasının sorunların çözülmesine önemli oranda katkı sağlayacağı önerileri getirilmiştir.
Öğretmenlerin mesleği seçme nedenleri ve iş doyumlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleği seçme nedenlerinin ve iş doyumlarının cinsiyet, yaş, kıdem yılı, görev yapılan yerleşim yeri, görev yapılan kademe, mezun oldukları lise, mezun olunan fakülte, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, doğup büyüdükleri yerleşim yeri, okul memnuniyetleri, demokratlık düzeyleri ve mesleği değiştirme düşüncelilerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırmada kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ilinde görev yapan 710 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Balyer ve Özcan (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Öğretmenliği Kariyer Olarak Seçme Nedenleri Ölçeği" ve Gündüz (2008) tarafından geliştirilen "İş Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada, ölçeklerin cronboach alfa güvenirlik katsayıları mesleği seçme nedenleri ölçeği için ,85 ve iş doyumu ölçeği için ,95 olarak hesaplanmıştır. Analizlerde SPSS paket programı yardımıyla yapılmıştır. Veri analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANOVA ve Kruskal Wallis-H testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretmenlerin mesleği tercih etmelerinde özgecil-içsel nedenlerin daha fazla etkili olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin mesleği seçme nedenleri cinsiyet, yaş, görev yapılan yerleşim yeri, görev yapılan kademe, okul memnuniyeti, demokratlık düzeyi ve mesleği değiştirme düşüncelilerine göre anlamlı farklılık gösterirken; kıdem yılı, mezun oldukları lise, mezun olunan fakülte, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve doğup büyüdükleri yerleşim yeri değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık göstermemektedir. Ayrıca, öğretmenlerin iş doyum düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin iş doyumları, cinsiyet, yaş, kıdem yılı, mezun oldukları lise, mezun olunan fakülte, görev yapılan kademe değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken; görev yapılan yerleşim yeri, doğup büyüdükleri yerleşim yeri, okul memnuniyetleri, demokratlık düzeyleri ve mesleği değiştirme düşüncelilerine göre anlamlı farklılık göstermektedir.
Ortaokul 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları metinlerinde yer alan değerlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı 2020-2021 eğitim öğretim yılı Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda okutulan Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları Türkçe 7. ve 8. Sınıf ders kitaplarında yer alan değerleri belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılı Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda okutulan Türkçe ders kitapları, örneklemi ise 2020-2021 eğitim öğretim yılı Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda okutulan Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları Türkçe 7. ve 8. Sınıf ders kitapları oluşturmaktadır. Değerlerin tespit edilmesi için Aydın ili Değerler Eğitimi Yönergesi veri toplama aracı olarak temel alınmıştır. Çalışma dokümanı olarak Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları 7. ve 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı seçilmiş, her iki ders kitabında yer alan yazılı metinler okunarak, dinleme/izleme metinleri için hazırlanan ses kayıtları ve videolar dinlenerek her bir metnin değer içerip içermediği ve hangi değerleri içerdiği incelenmiştir. Verilerin analizinde Türkçe 7. ve 8. Sınıf ders kitaplarında yer alan metinlerin tamamı okunup taranarak tüm veriler kodlanmış ve bir kod listesi oluşturulmuştur, ortaya çıkarılan bu kodlar arasında ortak yönler bulunarak gruplandırılmış ve Milli Eğitim Bakanlığı Aydın ili Değerler Eğitimi Yönergesinde bulunan 27 değer altında sınıflandırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre değerlerin metinler, temalar veya sınıf düzeyinde dengeli ve sistemli bir dağılımı yoktur. İncelenen ders kitaplarında değerlerin dengesiz dağıldığı, kimi değerlere daha fazla yer verilirken kimi değerlere daha az rastlanıldığı, hiç yer verilmeyen değerlerin veya hiçbir değerin yer almadığı metin ve temaların olduğu saptanmıştır.
Ortaokul son sınıf öğrencilerinin matematik öğretmenlerine yönelik algıları ile derse ilişkin tutum ve kaygı düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı ortaokul son sınıf öğrencilerinin, matematik öğretmenlerine yönelik algıları ile derse ilişkin tutum ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve bunlar arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiş, nicel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini; İzmir ili Menderes ilçesinde, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında öğrenimine devam eden 461 ortaokul son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; "Kişisel Bilgi Formu'', " Öğretmen Rollerine İlişkin Öğrenci Algıları Ölçeği'', "Matematik Tutum Ölçeği'' ve "İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde, öğrencilerin matematik öğretmen rollerine ilişkin algılarının 'çoğu zaman' aralığında ve olumlu düzeyde olduğu, öğrencilerin öğretmen algıları cinsiyet ve matematik dersini sevme-sevmeme durumlarına göre anlamlı farklılık göstermekte iken; anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, ağırlıklı seçmeli ders, matematik karne puanı, aynı matematik öğretmeninden ders alma durumu, özel olarak veya destekleme ve yetiştirme kursu alma durumlarına göre anlamlı fark bulunamamıştır. Diğer bir sonuç olarak araştırmada, öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarının 'Kararsızım' olarak orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin matematiğe yönelik tutumları; ağırlıklı seçmeli ders, matematik karne puanı, matematik dersini sevme-sevmeme durumlarına göre anlamlı farklılık göstermekte iken; cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aynı matematik öğretmeninden ders alma durumu, özel olarak veya destekleme ve yetiştirme kursu alma durumlarına göre anlamlı fark bulunamamıştır. Yine araştırmada, öğrencilerin matematik dersine yönelik kaygı düzeylerinin 'bazen kaygılanırım' olarak orta düzeyde olduğu, öğrencilerin matematik kaygılarının; cinsiyet, baba eğitim durumu, ağırlıklı seçmeli ders, matematik karne puanı, matematik dersini sevme-sevmeme durumlarına göre anlamlı farklılık göstermekte iken; anne eğitim durumu, aynı matematik öğretmeninden ders alma durumu, özel olarak veya destekleme ve yetiştirme kursu alma durumlarına göre anlamlı fark bulunamamıştır. Son olarak öğrencilerin öğretmen rollerine ilişkin algıları ile matematik kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde düşük düzeyde ilişki, öğrencilerin öğretmen rollerine ilişkin algıları ile matematiğe yönelik tutumları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki ve matematik kaygı düzeyleri ile derse ilişkin tutumları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ile bilgi işlemsel düşünme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ile bilgi işlemsel düşünme becerileri ve bunlar arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada öğretmen adaylarının öz yeterlik ve bilgi işlemsel düşünme becerileri; cinsiyet, yaş, bölüm, sınıf, ağırlıklı genel not ortalamaları, mezun oldukları lise türüne göre incelenmiştir. Doğup büyüdükleri yerleşim yeri, okul memnuniyetleri, meslek tercih nedenleri, dünya görüşü, programlamayla ilgili ders alma durumu, internet kullanım süresi ve interneti kullanım amacı da incelenmiştir. Araştırmada nicel yöntemlerden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılı Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adayları örneklemini ise, 848 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Öğretmen Özyeterlik İnancı ölçeği ile Bilgi İşlemsel Düşünme Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırmada öz yeterlik ölçeği Cronboach Alfa güvenirlik katsayısı ,94; bilgi işlemsel düşünme ölçeği Cronboach Alfa güvenirlik katsayısı ,87 olarak belirlenmiştir. Veriler bilgisayar paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Normal dağılmayan ilişkisiz ikili örneklemlerde Mann Whitney U testi, ilişkisiz ikiden çok örneklem içeren verilerde Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Çoklu örneklemler arasındaki farklılığı bulmak için Bonferroni düzeltmeli çoklu karşılaştırma testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Spearman Korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ve bilgi işlemsel beceri düzeyleri "yüksek" çıkmıştır. Öz yeterlik inancı ölçeği ile bilgi işlemsel düşünme ölçeği arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Cinsiyet ve mezun olunan lise iki ölçekte de anlamlı fark oluşturmamıştır. BİDB ölçeğinde programlama ders durumu ile interneti kullanım amacının anlamlı farka sebep olduğu görülmüştür.
Okul öncesi öğretmenlerinin mesleğe ilişkin tutumları ile program değerlendirme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacını, "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Mesleğe İlişkin Tutumları ile Program Değerlendirme Becerilerinin" incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma da ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Burdur il, ilçe, belde ve köylerinde MEB'e bağlı olarak ilköğretim okulları bünyesindeki resmi anasınıfları ile resmi bağımsız anaokullarında görev yapan 278 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" "Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutum Ölçeği" ve "Okul Öncesi Eğitim Programı Kalite Değerlendirme Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile program değerlendirme beceri düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumda yaşa göre "değer verme, ilgisizlik, mesleki gelişime açıklık alt boyutları ile ölçek genelinde anlamlı farklılık 40 yaş ve üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin büyüdükleri şehirlerden büyükşehir/şehir değişkeninin "ilgisizlik" alt boyutunda anlamlı farklılık bulunurken ölçek genelinde ise anlamlı farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin mezun oldukları liselerden Genel/ İmam Hatip/ Diğer Liseler ile Mesleki ve Teknik Liseler lehinde; mezun olduğu fakültelerden ise Açık öğretim ve Uzaktan Eğitim Fakültesi lehinde mesleğe ilişkin tutumların alt boyutu olan "değer verme, mesleki tükenmişlik, ilgisizlik alt boyutları ile ölçek genelinde" anlamlı farklılık olduğu bulgusu elde edilmiştir. Öğretmenlerin çalıştığı kurumlarda bağımsız anaokulu lehinde "ilgisizlik" alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilirken "değer verme, mesleki tükenmişlik, mesleki gelişime açıklık ve ölçek genelinde" anlamlı farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin görev yaptıkları yerleşim biriminde il merkezi lehinde; öğretmenlik mesleğini tercih etme nedenlerinde ise "idealimdeki meslek olması ve çocukları çok sevmem" tercihinde ölçek genelinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin okul öncesi eğitim programı kalite değerlendirme ölçeğinde 16 yıl ve üzeri hizmet süresinde; görev yaptıkları kurumlarda bağımsız anaokulları ve yaşlarda ise 20-29 yaş lehinde anlamlı farklılık olduğu sonuçları elde edilmiştir. Çalışmada cinsiyet değişkeni açısından erkek öğretmen sayısının az olması sebebiyle cinsiyet karşılaştırması yapılamamıştır. Cinsiyet karşılaştırmasının yapılabileceği geniş örneklemli çalışmalar yapılabilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim ve Eğitim Programı, Okul Öncesi Eğitim, Öğretmenlik Mesleği, Program Değerlendirme, Tutum.
Öğretmenlerin karakter eğitimi yetkinlikleri ile eğitim programı tasarım tercihleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacını; öğretmenlerin karakter eğitimi yetkinlikleri ile eğitim programı tasarım tercihlerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırma modeli olarak, tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli temel alınmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini; Burdur İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapmakta olan öğretmenler, örneklemini ise; bu evrenden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilmiş 1182 öğretmen oluşturmuştur. Öğretmenlerin karakter eğitimi yetkinlikleri ile eğitim programı tasarım tercihlerini belirlemek için veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası" (KEYİS) ve "Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin ölçeklere verdikleri yanıtların frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Öğretmenlere uygulanan Karakter Eğitimi Yetkinliklerini hesaplamak için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve ilişkisel analizde ise Spearman's Rho Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Yine öğretmenlere uygulanan Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımlarını hesaplamak için Mann Whitney-U testi ve Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır. Öğretmenlerin karakter eğitimi yetkinlikleri; yaş, eğitim durumları, branş, büyüdüğü yer, mezun oldukları lise türü, görev yaptıkları eğitim kurumu, görev yeri memnuniyeti ve öğretmenlik mesleğini tercih etme nedenleri değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Ancak cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yine araştırmada öğretmenlerin eğitim programı tasarım tercihleri, eğitim durumları, branş ve lise mezuniyeti değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermekte iken cinsiyet, yaş ve büyüdükleri yer değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Son olarak öğretmenlerin karakter eğitimi yetkinlikleri ile eğitim programı tasarım tercih düzeyleri arasında negatif yönlü düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim Programı, Karakter Eğitimi, Karakter, Öğretmen, Program, Tasarım.
Öğretmenlerin mesleki yeterlikleri ile 21.yy öğrenen becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacını, öğretmenlerin mesleki yeterlikleri ile 21. Yy. öğrenen becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Burdur ili, ilçesi ve köylerinde MEB'e bağlı okullarda görev yapan 3547 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini bu araştırmaya katılmaya gönüllü olmuş 267 kadın ve 241 erkek toplam 508 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Öğretmenlerin Mesleki Yeterlilik Ölçeği, 21.Yy. Öğrenen Beceri Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın verilerini analiz etmek için SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Analizler için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenirliği iç tutarlılık katsayıları (Cronbach's Alpha) hesaplanarak test edilmiştir. Öğretmenlerin mesleki yeterlilikleri ile 21. Yy. öğrenen becerileri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin cinsiyete, yaşa, eğitim düzeyine, mesleki kıdeme, mezun olunan fakülteye, görev yapılan öğretim kademesine, görev yapılan yerleşim yeri türüne ve görev yapılan okuldan memnuniyet durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yine, öğretmenlerin 21. Yy. öğrenen becerileri öğretmenlerin cinsiyetine, yaşına, eğitim düzeyine, mesleki kıdemine, mezun olunan fakülteye, görev yapılan öğretim kademesine, görev yapılan yerleşim yeri türüne ve görev yapılan okuldan memnuniyet durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir.