Okulların yapıları ile öğretmenlerin okulda alınan kararlara katılma durumları ve istekleri arasındaki ilişki

Günümüzde farklı tür ve düzeydeki okullar, ülkemizin ihtiyaç duyduğu insan gücünü yetiştirmek üzere madde ve insan kaynağını kullanmaktadır. Bu madde ve insan kaynağının etkili ve verimli şekilde kullanılmasında okulların yönetsel yapısının önemi büyüktür. Bu çalışma okulların yapıları ile öğretmenlerin kararlara katılma durumları ve katılma istekleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma yöntemi olarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin okullarda alınan öğretimsel kararlara, yönetimsel kararlardan daha çok katıldıkları ve öğretimsel kararlara yönetimsel kararlardan daha çok katılmak istedikleri belirlenmiştir. Okullarda alınan kararlara, kadın öğretmenler erkek öğretmenlerden daha çok katılmaktadır. Ayrıca, öğretimsel kararlara erkek öğretmenlerden daha fazla katılmak istemektedirler. Özel okullarda çalışan öğretmenler okullarda alınan kararlara devlet okullarında çalışan öğretmenlerden daha fazla katılmaktayken, kararlara katılma istekleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Önlisans mezunu öğretmenler kararlara diğer öğretmenlerden daha fazla katılmak istemektedirler. Okul türü değişenine göre kararlara katılma düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, ortaokullarda çalışan öğretmenler kararlara diğer okullarda çalışan öğretmenlerden daha fazla katılmak istemektedirler. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin karara katılma durumu ile okuldaki öğretmen sayısı değişkeni arasında pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki gözlenirken diğer kişisel özelliklerle arasında negatif yönlü zayıf ile çok zayıf arasında değişen ilişkiler olduğu görülmüştür. Kararlara katılma isteği ile yaş ve mesleki deneyim arasında ve toplam katılma isteği ile yaş değişkeni arasında da negatif yönlü çok zayıf ilişki gözlemlenmiştir. Öğretmenler, görev yaptıkları okulların büyük oranda kolaylaştırıcı yapı özellikleri gösterdiğini belirtmektedirler. Yüksek lisans ve lisans mezunu öğretmenler, önlisans mezunlarına göre okullardaki bürokrasiyi daha engelleyici bulmaktadır. Liselerde çalışan öğretmenler, okullarındaki bürokrasiyi ortaokulda çalışan öğretmenlere göre daha engelleyici bulmaktadırlar. Engelleyici yapı ile öğretimsel ve yönetimsel kararlara katılma durumu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kolaylaştırıcı yapı ile öğretimsel ve yönetimsel kararlara katılma durumu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Benzer şekilde, kolaylaştırıcı yapı ile öğretimsel ve yönetimsel kararlara katılma isteği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.