Organik ve inorganik gübre uygulamalarının salep bitkisinde morfolojik özellikleri ile yumru verimi ve kalitesi üzerine etkileri

Doğal yetiştiği ortamlarda organik madde ile beslenen salep bitkisine tarla koşullarında organik madde takviyesi ile salep bitkisinin morfolojik özelliklerini, yumru verimi ve kalitesini olumlu yönde etkilediği varsayımından yola çıkarak farklı organik ve inorganik gübre uygulamalarının etkileri araştırılmıştır. Araştırma 2020-2021 ve 2021-2022 kış yetiştirme döneminde Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Araştırma ve Uygulama alanı içerisinde 5 uygulamalı (kontrol, mineral gübre, hayvan gübresi, kompost ve kompost + mikoriza) ve 3 tekerrürlü organik deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuştur. Araştırma sonucunda denemede kullanılan uygulamalar arasında incelenen özellikler bakımından istatistiksel olarak önemli düzeyde farklılıklar saptanmıştır. Elde edilen ortalama sonuçlarına göre en yüksek bitki boyu (24.22 cm), yaprak sayısı (6.59 adet.bitki-1), çiçek sayısı (7.40 adet.bitki-1), yaprak boyu (6.57 cm), yaprak genişliği (2.62 cm), yavru yumru sayısı (1.58 adet.bitki-1) hayvan gübresi uygulamasından, en yüksek bitki başına yumru ağırlığı (8.22 g.bitki-1) ve yumru verimi (123.25 kg.da-1) kompost uygulamasından, en yüksek glukomannan oranı ise mineral gübre uygulamasından (%20.53) elde edilmiştir. Ülkemizde organik madde miktarı düşük olan tarım alanlarında salep bitkisi yetiştiriciliği yapılması durumunda organik gübre uygulamaları ile özellikle hayvan gübresi ve kompost uygulamaları kullanılarak organik madde miktarının artırılabileceği ve buna paralel olarak salep bitkisinin morfolojik özellikleri ve yumru veriminin artış göstereceği sonucuna varılmıştır. Bu çalışma ile salebin tarla şartlarında organik gübre uygulamalarıyla Çukurova koşullarında ticari ve ekonomik olarak yetişme potansiyelinin olduğu görülmüştür.