Örgütsel çevikliğin kriz yönetim süreci ile örgütsel dayanıklılığa etkisi: Sağlık sektörü örneği

Günümüzde sıkça yaşanan krizler, süreklilik arz eden değişim süreçleri örgütlerin varlığını sürdürmesini gittikçe zorlaştırmaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmada, sağlık örgütlerinde, örgütsel çevikliğin kriz yönetim süreci ve örgütsel dayanıklılığa etkisini yapısal eşitlik modeli yardımıyla ortaya koymak ve bu değişkenleri etkileyen demografik faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma İstanbul'da hizmet veren kamu sağlık kurumlarında farklı görevlerde çalışan 1208 sağlık çalışanı örneklemi ile nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama tasarımında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma iki aşamadan oluşmakta olup, birinci aşamada sosyo-demografik özelliklerle ölçekler arasında farklılık, ikinci aşamada ise kurgulanmış olan araştırma modeli yapısal eşitlik modeli ile sınanmıştır. Analiz sonucunda, YEM tahmin sonuçlarına göre; örgütsel çevikliğin kriz yönetimi (β =0.592, p <0.01) ve örgütsel dayanıklılık (β =0.643, p <0.01) üzerinde pozitif yönde anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Örgütsel çevikliğin ele alınan örneklem için katsayı değerlerine göre örgütsel dayanıklılığı daha fazla etkilemekte, ikinci sırada kriz yönetimine katkıda bulunmaktadır. Korelasyon analizi sonuçlarında: Örgütsel çeviklik ile kriz yönetimi %55 (r=0,550, p=0,000) oranında, örgütsel çeviklik ile örgütsel dayanıklılık %56,6 (r=566, p=0,000) oranında, kriz yönetimi ile örgütsel dayanıklılık %67,1 (r=0,671, p=0,000) oranında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, sosyo-demografik özelliklere yönelik grup farklılığı analizlerinde, yaş, eğitim durumu, kurumdaki görevi, yöneticilik görevi olması, ekonomik durumu, görev yapılan kurum türü açısından bazı boyutlar için anlamlı farklılıklar elde edilirken, cinsiyet, medeni durum, mesleki deneyim ve kurumda çalışma süresi açısında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Çalışmanın sonucunda hem alan yazınına katkı sağlayacağı öngörülen, hem de sağlık kurumlarında örgütsel çeviklik, örgütsel dayanıklılık ve kriz yönetim sürecini geliştirmeye yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Örgütsel Çeviklik, Örgütsel Dayanıklılık, Kriz Yönetimi, Sağlık Yönetimi, Sağlık Hizmetleri, Yapısal Eşitlik Modeli