Osmanlı Devleti Enderun Mektebi'nde eğitim sistemi ve Türk eğitim sistemine etkileri

Bu tez çalışmasında Osmanlı Devleti Enderun Mektebi'nin eğitim sistemi (15.-19.yüzyıllar arasında) incelenmekte ve bu sistemin Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkileri, etkilediği düşünülen ve ifade edilen kurumlar ayrı ayrı incelenerek ele alınmaktadır. Sistem yaklaşımına göre önce Enderun'un Osmanlı Devlet teşkilatı ve eğitim teşkilatı içindeki yeri incelenmektedir. Enderunluların eğitimi istihdama yönelik bir eğitim olduğundan Osmanlı Devleti teşkilatı içindeki yeri özellikle ele alınmıştır. Enderun'daki eğitim sistemi tüm yönleriyle ele alındıktan sonra etkilediği düşünülen ve ifade edilen Cumhuriyet devri eğitim kurumları ayrı ayrı ele alınmış ve etkileri sorgulanmıştır. Cumhuriyet devri kurumları incelenirken Milli Eğitim Bakanlığı'nın teşkilat yapısından yola çıkılarak sadece etkilediği düşünülen ilgili kurumlar ve bu kurumlara etkileri incelenmiştir. Eğitim kurumlarında uygulama ve yaşantılarla ortaya çıkan kurumsal kültürün ve olumlu tecrübelerin etkilerini yitirmediği; tarihi misyonlarını tamamlamış olsalar dahi bu kurumlarda oluşan pek çok tecrübenin esinlenme, model olma, araştırma-geliştirme, tekrar deneme veya moral olma özelliklerinin devam ettiği düşünülmektedir. Bu hipotez Cumhuriyet devri eğitim kurumlarından, seçilmiş kurumlarla test edilmiştir. Test işleminde belgeler ışığında; mukayese etme, ilişkiler kurma, daha önce bu konuda yapılmış ilişkilendirmeleri derleme ve irdeleme, tecrübeden yararlanma (model alma) teşebbüslerini inceleme yöntemleri kullanılmıştır. Her bir ilişkilendirme için en uygun yöntem veya yöntemlerin tercih edilmesine özen gösterilmiştir. Her bir ilişkilendirme için tüm yöntemler uygulanmamıştır. Enderun tecrübesinin eğitim sistemimize etkileri açıklanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Enderun, Enderun Mektebi, birun, çıkma, çerağ, devşirme, kul sistemi, seyfiye, ilmiye, kalemiye, askeriye, mülkiye, acemi oğlanı, iç oğlanı, gulam, dolamalı, kaftanlı.