Otomotiv endüstrisi için karbon ayak izi hesaplamaları, değerlendirilmesi ve azaltım yöntemlerinin araştırılması

Karbon ayak izi, doğrudan veya dolaylı olarak üretilen sera gazı emisyonlarının toplam miktarıdır ve genellikle karbondioksit eşdeğeri (CO2e) ile ifade edilir. İnsan faaliyetlerinin yanı sıra, mevcut her tür kurum ve kuruluşun, uluslararası sera gazı emisyonlarına önemli etkisi bulunur. İklim değişikliği, belirli bir yerdeki sıcaklık ve yağış düzenleri gibi değişken iklim değerlerinin, geçmiş değerlerle karşılaştırıldığındaki önemli ölçüde değişikliklerini ifade eder. Çoğunlukla İklim Değişikliğine katkıda bulunan sera gazı emisyonlarından kuruluşların sorumlu olduğu göz önüne alındığında, onların etkilerini azaltmadaki rolleri çok önemlidir. Bu çalışmada, Adana il sınırları içerisinde bulunan bir otomotiv fabrikasının Karbon Ayak İzi miktar hesaplamaları yapılmış, değerlendirilmiş ve karbon ayak izi azaltım yöntemleri ortaya koyulmuştur. Çalışılan operasyonel, kurumsal ve sosyal faaliyetleri detaylı olarak analiz edilerek, karbon ayak izi kapsamında değerlendirilebilecek faaliyetler belirlenmiştir. Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonları, "ISO 14064-1 Sera Gazı Standartı" baz alınarak hesaplanmış olup, "Sera Gazları Protokolü: Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı" çerçevesinde operasyonel kontrol prensibi kullanılmıştır. Hesaplamalar sırasında karbon dioksit (CO2), CH4, N₂O'ların karbondioksit eşdeğer faktörleri tercih edilmiştir. Küresel Isınma Potansiyeli (GWP) katsayıları, Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli'nin 5. Değerlendirme Raporundan (IPCC AR5), Emisyon faktörleri ise Sera Gazı Protokolü (Greenhouse Gas Protocol), DEFRA 2021 ve 2022, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Ulusal Sera Gazı Raporu (NIR), Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü (EIE), T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, IPCC AR5 kaynaklarından elde edilmiş olup, küresel ısınma katsayılarıyla çarpılma sonucu bileşik ton CO2-e verileri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar fabrikadan kaynaklanan karbon ayak izinin %34,4'ü kapsam 1, %14'ü kapsam 2 ve %52'sinin kapsam 3 emisyonlarından kaynaklandığını göstermiştir. Tesisin karbon ayak izi azaltımının sağlanabilmesi için, hem enerji eldesinde hem de şirket faaliyetleri ve üretimlerinde yeşil enerji kullanımın yaygınlaştırılması, şirket içerisinde kullanılan araçlarda fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları tercih edilmesi, üretim ve lojistik kaynaklı ulaşım faaliyetlerinde daha çevreci ve düşük emisyonlu yöntemlere geçilmesi, atıksuların tekrar kullanımı gibi iyileştirmeler sonucunda, fabrika emisyonlarının %45'inin önüne geçilebileceği sonucuna varılmıştır.