Palu merkez ağzı(Giriş-inceleme-metinler-sözlük)

Dil bilimi terimi olarak ağız; aynı dil içinde ses, şekil, söz dizimi ve anlamca farklılıklar gösterebilen, belli yerleşim bölgelerine veya sınıflara özgü olan konuşma dilidir. Leyla Karahan'ın tasnifine göre Palu ağzı, Türkiye Türkçesi Doğu grubu ağızları, I. grup ağızları içinde I. alt grupta yer alır. Prof. Dr. Ahmet Buran ise Türkiye Türkçesi Doğu grubu ağızları, I. grup içinde yer alan Elazığ ağzını beş gruba ayırmıştır. Bu tezde de beşinci grup içinde yer alan Palu merkez ağzının ses bilgisi ve şekil bilgisi açısından incelemesi yapıldı. İncelemede yöreden derlenen metinler esas alındı. Palu ağzının belirgin özelliklerinden biri adeta bir dokuzuncu ünlü gibi kullanılan kapalı /e/ sesidir. Ayrıca Doğu Anadolu ağızlarında temayül olan yuvarlaklaşma (Daha çok eklerde ve özellikle görülen geçmiş zaman birinci çokluk şahıs eki -duḫ ekinde görülür.) ve i'leşme Palu ağzında çokça görülmektedir. Yöre ağzının belirgin özelliklerinden biri de geniş zaman ve şimdiki zaman eki için /-ėr/ ekinin her ikisinde de kullanılmasıdır. Bundan dolayı doğan karışıklılığı gidermek için ise cümledeki anlama bakılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ağız, Palu, Merkez Ağzı, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi