Parotis tümör tanılı hastalarda klinik ve histopatolojik verilerin sistemik inflamasyon parametreleri ve difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleri ile değerlendirilmesi

Amaç: Tükürük bezi tümörleri, tüm baş ve boyun tümörlerinin %3'ünü oluşturur. Tüm tükürük bezi tümörlerinin yaklaşık %70 ila %80'i parotis bezinde yer alır. Parotis bezi tümörlerinde benign-malign ayrımı ve alt grup tayini, tedavi planlanması ve cerrahi yöntem seçimi açısından önemlidir. Çalışmamızda; parotis bezi tümör tanısı olan hastalarda, sonucun öngörülmesinde Difüzyon Ağırlıklı Manyetik Rezonans Görüntüleme ile elde edilen Görünür Difüzyon Katsayısı - Apparent Diffusion Coefficient (ADC) ölçümünün ve sistemik inflamasyonun rolünün değerlendirilmesi ve bunun klinik ve histopatolojik verilerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada Ocak 2013– Aralık 2021 tarihleri arasında kliniğimizde parotis tümör tanısı almış ve tarafımızca cerrahi yapılmış hastalar retrospektif olarak toplandı. Hastaların dosyalarından yaş, cinsiyet gibi demografik verileri, sigara ve alkol kullanımı, preoperatif hemogram ve biyokimya verileri, preoperatif ve postoperatif patolojik tanıları ve görüntülüme verileri kaydedildi. Preoperatif hemogram verilerinden Nötrofil Lenfosit Oranı (NLO) ve Platelet Lenfosit Oranı (PLO) değerleri hesaplandı. Boyun MR görüntüleri 1.5 Tesla tarayıcı (Siemens Magnetom Aera, Erlangen, Almanya) ile elde edildi ve ADC haritaları oluşturuldu. Tümörlerin ADC ölçümü 1 cm² lik yuvarlak ilgi alanları-region of interest (ROI) kullanılarak solid kısımlardan yapıldı. Bulgular: Çalışma kapsamında değerlendirmeye 108 benign (%78,3) ve 30 malign (%21,7) tümörlü olmak üzere toplam 138 olgu dahil edildi. En sık görülen benign tümör pleomorfik adenom iken en sık görülen malign tümör mukoepidermoid karsinom idi. Olguların tümör tipine göre (benign, malign) demografik verileri, kan parametreleri, ADC ve diğer bulguları incelendiğinde iki grup arasında yaş, lenfosit sayısı ve PLO bakımından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık/ilişki bulundu. Malign tümörlü bireylerin ortalama yaşları ve PLO değerleri benign tümörlü olgulara göre daha yüksek bulunurken lenfosit sayısı benign tümörlü olgularda daha yüksek görüldü. Diğer demografik veriler ve klinik bulgular açısından iki grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık/ilişki görülmedi. Malign tümör grubunun benign tümör grubuna göre risk faktörleri değerlendirildiğinde yaş, tümör çapı, lenfosit sayısı, NLO ve PLO değerleri istatistiksel açıdan anlamlı bulundu. Benign, malign tümör grupları arasında ölçülen ADC değerlerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmedi. Tümörler histopatolojik olarak alt gruplara ayrıldığında pleomorfik adenom, whartin tümörü, mukoepidermoid karsinom, diğer benign ve diğer malign gruplar arasında ADC değerleri bakımından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu gözlendi. Pleomorfik adenom grubunda ADC değeri en yüksek iken whartin tümörü grubunda en düşük çıktı. Pleomorfik adenoma göre warthin tümörü ve mukoepidermoid karsinom için ADC parametresinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülürken (p<0,05) pleomorfik adenomu warthin tümöre göre ayırt etmedeki duyarlılık oranının %82,9, özgüllük oranın ise %81,6 olduğu; pleomorfik adenomu mukoepidermoid karsinoma göre ayırt etmede ise duyarlılık oranının %76,9, özgüllük oranın ise %76,3 olduğu belirlendi. Malign tümöre göre NLO ve PLO parametrelerinde sınır değer hesaplanması için ROC analizi yapıldı. Malign tümöre göre NLO parametresinde eşik değer hesaplanmasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmedi (p>0,05). PLO parametresinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülürken PLO için duyarlılık oranının %62,1, özgüllük oranının ise %63,9 olduğu belirlendi. Sonuç: Parotis bezi tümörlerinde ADC ölçümlerinden elde edilen kantitatif değerler ile konvansiyonel MR görüntü bulgularının birleştirilmesinin, parotis tümörlerini birbirinden ayırt etmede faydalı bir yöntem olacağını ve preoperatif tanınırlığa katkı sağlayacağını düşünüyoruz. Parotis tümörleri için elde edilen ADC ölçümlerinin değerlendirilmesi, preoperatif invazif tanı yöntemlerinden kaçınmayı sağlayabilir. İnflamasyon ile kanser arasındaki ilişki göz önünde bulundurulduğunda özellikle histopatolojik tanı öncesinde PLO, NLO ve lenfosit sayısı gibi parametrelerin ucuz, kolay erişilebilir ve non-invazif olması ve malign benign ayrımında yönlendirici özellikler taşıması nedeniyle bu hasta grubunda risk tayininde ve prognozu öngörmede hekimlere yol gösterici olabileceği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: parotis tümörleri, benign, malign, sistemik inflamasyon, difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme