Pediatrik akut lenfoblastik lösemili hastalarda prognostik moleküler belirteçlerin analizi

Akut lenfoblastik lösemi (ALL) pediatrik kanserler arasında en sık görülen hastalık grubudur. Pediatrik ALL hastalarında sağkalım oranları her ne kadar yüksek olsa da hastalığın tekrar etmesine (%15-20) bağlı ölümlerin gerçekleştiği bilinmektedir. Günümüzde ALL'nin genomik profili hakkında önemli gelişmelerin tanımlanması, hedefe yönelik tedavi protokollerinin uygulanmasına olanak sağlamaktadır. Yapılan çalışmalar ile yeni genetik değişiklikler tanımlanmıştır. BCR-ABL1-benzeri ALL (Ph-like ALL) B-ALL'de özel bir alt grup olup bu hastalarda gen aktivasyonundan sorumlu birçok tirozin kinaz ve sitokin reseptörlerinin yer aldığı gösterilmiştir. CRLF2 (Cytokine Receptor-Like Factor 2) geni sitokin reseptör ailesinin bir üyesi olup bu yeni alt grubun yaklaşık yarısında IGH-CRLF2 ve P2RY8-CRLF2 şeklinde görülmektedir. CRLF2 geninin artmış anlatımı, ALL hastalarında olumsuz klinik tabloya katkı sağladığı ve kötü prognozla ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu tez çalışmasında, 59 pediatrik B-ALL ve 11 pediatrik T-ALL hastasının tanı zamanı materyalleri kullanılarak, gerçek zamanlı kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) ile relatif CRLF2 mRNA anlatım düzeylerinin belirlenmesi ve prognostik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yüksek anlatım eşik değeri ΔCt=8,02 olarak belirlenmiştir. B-ALL hastalarının %15'inde (n=11) yüksek CRLF2 (Y-CRLF2) mRNA anlatımı saptanmıştır. ΔCt≥8,02 olan 48 B-ALL 11 T-ALL hastasında normal CRLF2 (N-CRLF2) mRNA anlatımı olduğu belirlenmiştir. Y-CRLF2 ile N-CRLF2 grupları, BFM protokolü klinik parametreleri göz önünde bulundurularak yapılan istatistiksel analizlerde anlamlı sonuç tespit edilmemiştir. Benzer şekilde, CRLF2 medyan üstü ve altı ekspresyon gösteren hastaların klinik verileri arasında anlamlı fark belirlenmemiştir. Y-CRLF2 gen anlatımına sahip hastaların yaş medyan değeri 4, %6,3'ü sağ, %6,3'ünde nüks gözlenmediği, %5,4'ün tedaviye cevap verdiği, tanı lökosit <100.000(x109/L) olduğu, %0.4'ü yüksek risk ve %0.6'sının düşük risk grubunda olduğu, MSS tutulumunun olmadığı tespit edilmiştir. Genel sağkalım (cox p=0.88) ve olaysız sağkalım (cox p=0.81) analizlerinde anlamlı sonuç belirlenmemiştir. Pediatrik ALL'de prognostik moleküler belirteç olarak gösterilen CRLF2 geni aşırı artmış anlatım düzeylerinin kantitatif PZR yaklaşımları ile tespiti eşik değer belirlemedeki farlılıklar nedeni ile güçlükler barındırmaktadır. Bu nedenle ilave olarak gendeki yapısal değişiklikerin de belirlenmesi hastaların doğru ayrıştırılması için önemlidir. Bu çalışmada her ne kadar Y-CRLF2 saptanan olgularda klinik olarak anlamlı ve prognostik farklılıklar saptanmasa da Ph-benzeri hastaların seçiliminde Y-CRLF2 olguların belirlenmesi önemlidir. Ayrıca Y-CRLF2 hastalar JAK inhibitörleri ile tedaviye aday hastalardır.