Prens Sabahaddin: Siyasi, toplumsal ve iktisadi fikirleri

Bu çalışmanın amacı Sultan II. Abdülhamid'in yeğeni, yani Osmanlı hanedan üyesi olmasına rağmen Osmanlı Devleti yönetim şekline karşı duruşu ile önemli bir fikir adamı olan Prens Sabahaddin'in siyasi, toplumsal ve iktisadi fikirlerini bir bütün olarak incelemektir. 18. ve 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu toplumsal bunalıma reçete arayan aydınlardan biri olan Prens Sabahaddin, idari ve siyasi yapının değiştirilmesi, ıslah edilmesi gibi kısa ve geçici çözüm önerilerinden ziyade, toplumsal yapının temel taşı olan aileden ve bireyden başlayarak kalıcı olarak değiştirilmesi gerektiğine inanmış ve bu görüşü savunarak diğer aydınlardan farklı bir yerde konum almıştır. Prens Sabahaddin Osmanlı Devleti'nin sıkıntılarını gelip geçici tedbir ve fikirler yerine ilmi usullerle çözmeye çalışmıştır. O¸ pozitif bilim tekniği olan gözlemi toplum bilimine uygulamayı önermiştir. Prens Sabahaddin, fikir yönünden sosyal hayatta bireycilik, iktisadi hayatta şahsi teşebbüs, idari yönetimde de adem-i merkeziyeti savunmuştur. Bu doktora çalışmasının temelini de Prens Sabahaddin tarafından savunulan fikirler oluşturmaktadır. Prens Sabahaddin ile ilgili yapılan daha önceki çalışmaların hemen hemen hepsinin siyasi, sosyal ve iktisadi boyutları bir bütün olarak ele almadığı ve bundan dolayı da Prens Sabahaddin'in fikirlerinin tam anlamıyla açıklayamadığı görülmüştür. Bu sebeple bu çalışmada Prens Sabahaddin'in fikirleri bütünsel olarak ele alınmış ve kendi içerisinde belli bir tutarlılığa sahip olduğu ortaya çıkmıştır.