Pulmoner tromboemboli hastalarında yeni bir prognoz göstergesi olarak modifiye glasgow prognostik skalasının ve inflamatuar parametrelerin değerlendirilmesi

ÖZET Giriş ve Amaç: Akut Pulmoner Emboli (PE) sık görülen ve hayatı tehdit eden hastalıklardan biri olduğundan erken prognostik değerlendirme önemlidir. Bunun için çeşitli prognostik skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Mevcut skorlama sistemlerinin çoğu komplike olmakla beraber neredeyse hiçbirinde hastalığın inflamatuar yönünü değerlendiren parametreler yoktur. Bundan dolayı biz de çalışmamızda hastalığın inflamatuar yönünü de vurgulamak adına başta mGPS skorlama sistemi olmak üzere diğer inflamatuar parametreleri ve bu parametrelerin etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniği ve Yoğun Bakımında 01.01.2020-01.01.2024 tarihleri arasında yatışı yapılmış olup, akut PE tanısı alan 436 hasta incelendi. Hasta kayıtlarında vital bulguları, laboratuvar tetkikleri veya başka eksik bilgileri olan hastalar dahil edilmedi. Hastaların demografik verileri, vital bulguları, laboratuvar tetkiklerini inceledik, mGPS puanlarını hesapladık ve 0, 1 ve 2 olarak gruplandırdık. mGPS skoru ve diğer inflamatuar parametreleri analiz ettik. mGPS skoru ile PESI ilişkisini inceledik. 30 günlük ve 90 günlük mortalite öngörme gücünü araştırdık. Bulgular: Çalışmamızda 334 hasta dahil edilme kriterlerini karşıladı. Hastalarımızın yaş ortalaması 61,52±17,12 olarak hesaplandı. 334 hastanın %53,6`ı kadındı (n=179), 155`i de erkekti(%46,4). Çalışmamızda mGPS skoru 2 olan hastalarda 30 ve 90 günlük mortalite daha yüksek bulduk(p<0,001). mGPS skoru 2 olanlarda PESI skorunu istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptadık (p<0,001). Ayrıca hastalar 30 günlük mortalite riskine göre sınıflandırıldığında yüksek riskli hastaların mGPS skorunu da yüksek bulduk(p<0,001). Hastaların mGPS skoru ile PESI skoru arasında güçlü, pozitif ve anlamlı korelasyon bulundu(r:0,536; p<0,001). PESI skorunu düşük ve yüksek olarak tahmini için yapılan ROC analizinde en iyi performans gösteren parametreler albümin düzeyi(0,878) ve oksijen satürasyonu (AUC:0,854) oldu. Mortaliteyi öngörme gücü açısından mGPS, oksijen satürasyonu ve sistolik tansiyon ile oluşturduğumuz model sPESI`den daha iyi performans gösterdi (AUC:0,748; cut-off:2,5). Sonuç: Yaptığımız çalışmada mGPS skorunun 30 günlük ve 90 günlük mortaliteyi öngörmede anlamlı olduğu gösterildi; ve PESI skorunu öngörmede sPESI`den daha iyi performans gösterdi. Ayrıca inflamatuar bir belirteç olan mGPS skoru, oksijen satürasyonu ve sistolik tansiyonun beraber kullanımıyla oluşturduğumuz model daha az komplike olduğundan ve sPESI`den daha iyi performans gösterdiği için prognozu tahmin etmede kullanılabilir.