Radiyal arter kullanılarak yapılan koroner anjiyografinin radiyal arter endotel işlevi üzerine olan etkisi

Günümüzde transradiyal koroner anjiyografi uygulaması kabul görmüş ve standart bir yöntem halini almıştır. İşleme bağlı olarak gelişen radiyal arter endotel işlev bozukluğu, radiyal arterin KABG için bir greft veya KBY'li hastalar için bir şant olarak kullanılmasını güçleştirmektedir. Biz bu çalışmamızda radiyal arter kateterizasyonunun kısa ve uzun vadede radiyal arter endotel işlevi üzerine olan etkisini göstermeyi amaçladık. Çalışmamızdaki birincil sonlanım noktası radiyal arter endotel fonksiyonunun değerlendirilmesidir. Çalışmadaki ikincil sonlanım noktaları ise: koroner anjiyografi sonrası radiyal arter tıkanma sıklığının değerlendirilmesi ve tıkanmaya yol açan etmenlerin belirlenmesi, İşlemin konforunun ve kuvvet kaybının değerlendirilmesi, radiyal arter endotel işlevine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi, radiyal arter çapının işlem öncesi ve sonrasında değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmaya prospektif olarak 43 hasta dâhil edilmiştir. Radiyal arter endotel işlevi akım aracılı vazodilatasyon testi ve nitrogliserin aracılı vazodilatasyon testi ile kateterizasyon öncesinde, ilk 24 saat içinde ve 8. haftada vasküler ultrason ile değerlendirilmiştir. Sol el kuvvet kaybının değerlendirilmesinde jamar el dinamometresi koroner anjiyografi öncesinde, kateterizasyon sonrası ilk 24 saat içinde ve 8. haftada kullanılmıştır. Çalışmamızın birincil sonlanım noktası olan radiyal arter endotel işlevi ilk 24 saat içinde bozulmuştur (p<0,05). Ancak 8. haftadaki kontrolde kataterizasyon öncesi düzeyine dönmüştür (p>0,05). İkincil sonlanım noktası olan radiyal arter tıkanma sıklığı %23 (10 hasta) saptanmıştır. Radiyal arter tıkanıklığına yol açan bağımsız bir risk faktörü saptanmamıştır. Çalışmaya alınan hastaların sol el kavrama kuvvetinde kateterizasyon öncesine göre 8. haftadaki kontrolde bir azalma izlenmiştir (p<0,05). İşlem öncesi değere göre ilk 24 saat içinde bakılan radiyal arter çapı istatiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştır (p < 0,05). 8. haftada bakılan kontrolde radiyal arter çapı tekrar bazal değerine gerilemiştir (p>0,05). Sekizinci haftada hastaların tüm risk faktörleri göz önüne alındığında sadece sigaranın tek başına bağımsız bir faktör olarak radiyal arter endotel işlevini bozduğu saptanmıştır (p=0,002). Sonuç olarak çalışmamızda endotel fonksiyonunun koroner anjiyografi sonrası ilk 24 saat içinde bozulduğu; ancak 8 haftada normal işlevini tekrar kazandığı izlendi. Radiyal arter tıkanıklığı, vasküler ultrason ile rutin olarak değerlendirildiğinde, oldukça yüksek oranda saptandı. Transradiyal koroner anjiyografi sonrası radiyal arterin, KABG'de greft olarak ve KBY'li hastalarda fistül olarak kullanılmasında sakınca olmadığı düşünüldü. Ancak radiyal arterde anjiyografi sonrası tıkanıklığın sık görülmesinin greft sayısını sınırlayacağı düşünüldü. Hastalarda fonksiyonel olarak bir şikâyet yaratmasa da, 8. haftadaki kontrolde sol elde kuvvet kaybı izlenmiştir. Anahtar kelimeler: Radiyal anjiyografi, endotel disfonksiyonu, akım aracılı ve nitrogliserin aracılı vazodilatasyon