Ratlarda isotretinoinin ortodontik diş hareketi, kök rezorpsiyonu ve alveolar remodeling üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı isotretinoin kullanan bireylerde ortodontik tedaviye başlanması durumunda ilacın diş hareketi üzerine olan etkileri ve bu bireylerin ortodontik tedaviden bağımsız ve ortodontik tedavi ile indüklenen iltihabi kök rezorpsiyonuna eğilimini araştırmaktır. Bu amaçla toplam 90 adet wistar albino rat 4 gruba ayrılmıştır. Deneysel diş hareketi uygulanan SF, SOYA ve ISO gruplarına deneysel diş hareketi öncesi 30 gün boyunca sırasıyla 0,2 ml/100 gr oranında serum fizyolojik, 0,2 ml/100 gr oranında soya yağı ve 0,2 ml/100 gr soya yağı içerisinde seyreltilmiş 7,5 mg/kg dozunda isotretinoin verilmiş ve 30. günde SF ve SOYA gruplarından 6'şar rat sakrifiye edilmiştir. Ardından ratların maksiller 1. molar dişlerine 50 gr deneysel ortodontik kuvvet uygulanmıştır. Ortodontik uygulama sonrası SF, SOYA ve ISO gruplarından 7., 14. ve 21. günlerde 6'şar adet rat sakrifiye edilmiştir. Deneysel ortodontik diş hareketi uygulanmayan ISOK grubuna ise 0,2 ml/100 gr soya yağı içerisinde seyreltilmiş 7,5 mg/kg dozunda isotretinoin verilmiş ve 30., 37., 44. ve 51. günlerde 6'şar adet rat sakrifiye edilmiştir. ISO grubunda 30. gün sonunda 6 rat sakrifiye edilmemiş ve ISOK grubunda 30. gün sonunda sakrifiye edilen 6 adet rat ISO grubu için de kullanılmıştır. SF, SOYA ve ISO gruplarında meydana gelen ortodontik diş hareketi miktarı ve tüm gruplarda meydana gelen rezorpsiyon lakün hacmi mikro-BT görüntüleri üzerinden ölçülmüştür. Biyokimyasal olarak tüm gruplardan alınan kanların serum kalsiyum düzeyi, histopatolojik olarak ise 1. molar dişin mesial (basınç bölgesi) ve distalindeki (gerilim bölgesi) osteoklast sayısı değerlendirilmiştir. ISO grubunda diş hareketi miktarı deneysel diş hareketinin 7. gününde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulunmuş ve sonrasında azalmaya başlamış ve 21. günde diğer gruplara göre en alt düzeye gerilemiştir. Deneysel diş hareketi yaptırılan gruplar arasında kök rezorpsiyonu en fazla ISO grubunda bulunmuştur ve rezorpsiyon miktarı koronalden apikale doğru artış göstermiştir. ISO grubunda serum kalsiyum düzeyleri diğer gruplara göre düşüktür. ISO gruplarında basınç ve gerilim bölgesindeki osteoklast sayısı diğer gruplara göre daha düşük seyretmektedir. İsotretinoin diş hareketinin ilk fazını hızlandırmakta, sonra ise yavaşlatmakta, ortodontik kuvvetten bağımsız ve ortodontik tedaviyle birlikte indüklenen kök rezorpsiyonunu artırmaktadır. Anahtar kelimeler: Diş hareketi, İsotretinoin, Kök rezorpsiyonu, Mikro bilgisayarlı tomografi.