Paternalistik liderlik, lider-üye etkileşimi ve iş stresi kavramları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, paternalistik liderliğin, çalışanların yöneticileri ile kurdukları ilişkilere ve bu ilişkilerin kalitesine göre iki ayrı grup şeklinde sınıflandırılması temeline dayanan lider üye etkileşimi üzerindeki etkilerini incelemektir. Buna ek olarak, bu çalışma sayesinde paternalistik liderliğin iş stresi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca bu çalışmanın bir diğer amacı, lider üye etkileşiminin özellikle iş stresini nasıl etkileyebileceğinin incelenmesidir. Bu araştırmaya, mavi ve beyaz yakalı çalışanlar olmak üzere toplam 155 kişi katılmıştır. Araştırma verileri, anket formu yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmanın anket formu, paternalistik liderlik, lider üye etkileşimi ve iş stresi ölçeklerinden ve toplamda 55 sorudan meydana gelmiştir. Bu veriler, biri kamu kuruluşu ve diğeri de bir aile şirketi olan iki farklı organizasyondan elde edilmiştir. Veri analizleri sonucunda, paternalistik liderliğin iki alt boyutu olan yardımsever ve ahlaki liderlik ile lider üye etkileşimi arasında olumlu ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Otoriter liderlik ve lider üye etkileşimi arasındaki ilişki ise olumsuz ve anlamlıdır. Üstelik, yardımsever ve ahlaki liderlik boyutları ile çalışanların iş stresleri arasında olumsuz ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, otoriter liderlik ile iş stresinin rol çatışması faktörü arasındaki ilişki olumlu ve anlamlıdır. Ayrıca, lider üye etkileşimi ile iş stresi arasındaki ilişkinin olumsuz ve anlamlı olduğu gözlenmiştir. Bu organizasyonlarda, paternalistik liderliğin yardımsever ve ahlaki liderlik boyutları ile kaliteli lider üye etkileşimlerinin çalışma koşullarına olumlu yönde katkı sağlayabileceği, paternalistik liderliğin otoriter liderlik boyutunun ve iş stresinin olumsuz etkiler yaratabileceği düşünülmektedir. Yardımsever liderlik, otoriter liderlik, lider üye etkileşimi ve rol belirsizliği değişkenleri ele alındığında, demografik boyutlar arasındaki tek anlamlı farklılık cinsiyet faktöründe saptanmıştır. Bunun yanında, otoriter liderlik ve lider üye etkileşimi değişkenleri, yönetici cinsiyeti faktörü bakımından, anlamlı farklılık sonuçları sergilemiştir. Fakat, diğer demografik faktörlerin, değişkenlerle anlamlı farklılık gösterdiği bulgusuna rastlanmamıştır.