İkinci dil İngilizce'de ilgi tümceciği tercihi belirsizliğinin çözümünde söylem bilim bilgisinin rolü

Bu tezin amacı; ikinci dili İngilizce olan Türklerin ve anadili İngilizce olan konuşurların ilgi tümcecikleri iliştirme tercihinin çözümünde, söylem bilim bilgisinin rolünü araştırmak ve tümce işleme stratejilerini iki ad öbeğinden ve bir ilgeç öbeğinden oluşan [yerel olan ad öbeği + ilgeç öbeği + yerel olmayan ad öbeği] ve ilgi tümceciğine göre ayarlanmış karmaşık isim tamlaması yapısı içeren cümlelerde karşılaştırmaktır. Örneğin; "Birisi balkonda duran [ilgeç öbeği] aktris [yerel ad öbeği] –in [ilgeç öbeği –sahiplik eki] hizmetçisini [yerel olmayan ad öbeği] vurdu". Bu çalışma ikinci dil ve anadil konuşanların, söylem bilimsel bilgiyi ilgi tümceciği iliştirme belirsizliğinin çevirim içi ya da çevirim dışı deneylerinde, aynı ya da farklı işleyip işlemediklerini araştırmayı amaçlamaktadır. Söylem bilimsel ilişkilerden anlam çıkarma, ilgi tümceciği iliştirme belirsizliğinde söz dizimsel bilgiden üstün geleceği beklenilen örtülü nedensellik kavramının bir diğer ayırt edici özelliğidir, çünkü örtülü nedensellik fiilleri sebep konusunda ek bilgi gerektirmektedir. Daha önceki çalışmaların onayladığı gibi, söylem bilimsel sonuç çıkarma söz dizimsel işlemeyi etkileyebilir, örtülü nedensellik içeren fiiller yüksek bağlanmaya (yerel olmayan ad öbeği) ve örtülü nedensellik içermeyen fiiller ise alçak bağlanmaya (yerel ad öbeği) atfetme beklentisine sebep olmaktadır. Bir dizi çevrimdışı (bir cümle tamamlama ve bir çoktan seçmeli test) ve bir çevrimiçi (kendi yönlendirmeli, kelime-kelime, çevrimiçi okuma testi) 30 ikinci dil konuşanına ve 30 tek dil konuşanına verilmiştir. Veriler tekrarlanan ölçülü ANOVA'da; koşul (örtülü nedensellik içeren ve içermeyen cümleler), tip (yerel ve yerel olmayan iliştirme tercihi içeren cümleler) ve denek değişkeni ile 2x2x2 şeklinde analiz edilmiştir. Örtülü nedensellik içeren ve içermeyen koşullarda, ana dil konuşurları için ilgi tümceciği iliştirme belirsizliği çözümünde söylem bilginin belirgin bir etkisi vardır, öte yandan, ikinci dil konuşurları her iki koşulda da sadece yerel olmayan iliştirme göstermişlerdir ki bu ikinci dil olan İngilizcenin işlenmesinde herhangi bir söylem bilim bilgisi etkisinin olmadığı anlamına gelir. Bulgular ana dil İngilizcede, kısıtlamaya dayalı işleme teorilerinin ve modellerinin tahminleriyle uyumludur örneğin; Göndergesel Teori (Crain & Steedman, 1985; Altmann & Steedman, 1988). Bununla birlikte, ikinci dil konuşurlarının sonuçları, Sığ Yapı Hipotezi (Clahsen & Felser, 2006) ile açıklanabilir.