Ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve psikolojik yardım arama tutumu ilişki

Amaç: Bu çalışmanın amacı ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve psikolojik yardım arama tutumunun ilişkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 13 Kasım 2024-15 Ocak 2025 tarihleri aralığında Dicle Üniversitesi Hastanesi Çocuk-Ergen Ruh Sağlığı Polikliniğinde 228 ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenler ile yapıldı. Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desendedir. Veri toplamada Kişisel Bilgi Formu, Ergen Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (ERSOYÖ), Psikolojik Yardım Arama Tutumu Ölçeği (PYATÖ) kullanıldı. Tanımlayıcı verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Ölçek puanların ve sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterip göstermediği Kurtosis ve Skewness (-1,96-1,96) ile incelendi ve ölçek puan ortalamalarının normal dağılım gösterdiği belirlendi. Ölçeklerin sosyodemografik değişkenlere göre karşılaştırılmasında ikili değişkenler için Student-t testi; üç ve üzeri değişkenler için ANOVA kullanıldı. ERSOYÖ'nün, PYATÖ üzerine etkisini belirlemek amacıyla basit doğrusal regresyon ve Enter metodu kullanıldı. ERSOYÖ ve PYATÖ iç tutarlılığının incelenmesinde Cronbach alfa katsayısı kullanıldı. Tüm bulgular p<0,05 anlamlılık düzeyinde incelendi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 14,62 (1,80) ve tanı yaşı ortalaması 12,75 (3,00) bulundu. Katılımcıların PYATÖ toplam puan ortalaması 36,60 (9,94) ve ERSOYÖ toplam puan ortalaması 65,89 (11,40) olduğu bulundu. Yapılan Pearson korelasyon analizine göre katılımcıların PYATÖ ve ERSOYÖ ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif ve zayıf korelasyon saptandı (r: -0,39, p< 0,001). PYATÖ'nün belirleyicisi olarak ERSOYÖ toplam puanlarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (R2=0,15). Sonuç: Bu çalışmada ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenlerin psikolojik yardım arama davranışlarının orta düzeyde, ruh sağlığı okuryazarlık düzeylerin ise ortanın üzerinde olduğu, ruh sağlığı okuryazarlık düzeyleri arttıkça psikolojik yardım arama davranışlarının azaldığı tespit edildi. Psikiyatri hemşirelerinin ruh sağlığı okuryazarlığını ve psikolojik yardım arayışına yönelik okullarda ruh sağlığı eğitimi kapsamında çocuk/ergenlere ulaşması sağlanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Çocuk, Ergen, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Yardım Arama Tutumu