Sağlık güvenliği ve Türkiye'de COVID-19'un güvenlikleştirilmesi

Belkide son 100 yıldır İspanyol Gribinden bu yana Covid-19 salgını, insan türünün gezegendeki varlığına yönelik en büyük tehditlerden biridir. Tüm insanlığın sağlığını tehdit ederek, ölüme sebep olması; ancak bununla da kalmayarak, bir toplumu, ekonomik ve siyasal düzeni, en nihayetinde de devletin varlığını tehdit eden bir nitelik kazanmıştır. Bu sebepten dolayı Covid-19 siyasal bir sorundur ve siyasal bir çözüm bulunması gerekmektedir. Türkiye'de Covid-19'un siyasi alanda ele alınışı Kopenhag Okulu tarafından ortaya atılan güvenlikleştirme teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Tezin temel varsayımları teoriye getirilen eleştiriler çerçevesinde 3 aşamalı: pratikler, söylemler ve halkın kabülü şeklinde analiz edilmiştir. Türkiye'nin Covid-19'a tepkisi ulusal bir krize geleneksel olmayan güvenlik temelli çerçeveleme şeklinde olmuştur. Ülkenin bu ölçekte ilk defa karşı karşıya kaldığı bir sağlık sorununu hükümet, yönergeler ve politika uygulamaları ile güvenlikleştirmiştir. Söylemler nationalist, korku, savaş ve askerî harekât metaforları, şeklinde çerçevelenmiştir. Sağlık Bakanı olayların odağına sorumlu lider olarak yerleştirildi. Cumhurbaşkanı'nın sözlü mesajları bir topluluk duygusu ve ortak eylem üzerine odaklandı. Tek başına Güvenlikleştirici aktörün tehdit oluşturmaya yönelik söz edimleri yeterli olmadığı için öznelerarası bir yaklaşım ile ele alınmıştır. Bu bağlamda halkın kilit rol aldığı Covid-19'un güvenlikleştirilmesinde yeni bir yaklaşım ortaya koymuştur. Bu tez hem güvenlikleştirici aktörün hem de alımlayıcı kitlenin bakış açılarını analiz etti. Bu, tehdit algısı ve acil durum önlemleri konusunda birbiriyle çelişen görüşlerin ortaya çıkarılmasını mümkün kıldı. Tez, bu özel güvenlikleştirme bağlamında halka verilen özel rolü vurgulayarak izleyici üzerindeki teorik tartışmaya katkıda bulunmuştur. Alımlayıcı kitlenin kabulünün incelikli analizi, tehdit algısına ilişkin genel bir yankıya rağmen, önlemlere ve izleyicinin süreçteki katılımcı rolüne ilişkin önemi ortaya çıkardığını gösterdi. Türkiye'de Covid-19'un "başarıyla güvenlikleştirilmiş" olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini sorguluyor. Çalışma göstermiştir ki başarılı bir güvenlikleştirme için halkın rolü önem taşımaktadır. Güvenlikleştirme teorisinden yola çıkarak bu çalışma öznelerarası bir süreci tarihsel bir perspektifte incelemiştir. Covid-19'un güvenlikleştirmesinin Türkiye'de halk tarafından ne ölçüde kabul edildiğini sorgulamıştır. Bildiğimiz kadarıyla, güvenlikleştirme teorisi kapsamında Türkiye'de halkın hükümet algısını inceleyen ilk çalışmalardan biridir. Burada elde edilen bulgular, özellikle hükümet yönergeleri ve politikalarının benimsenmesi üzerindeki kamu algısının etkisi göz önüne alındığında, gelecekteki kararlara rehberlik etmek için faydalı olabilir. Ayrıca, ülkede ilk kez, küresel bir pandemi sırasında hükümetin tepkilerine ilişkin kamuoyu algısı hakkında bilgi edindik.