Sağlık iletişimi sorunlarının sağlık çalışanlarına şiddet uygulama üzerine etkisinde cinsiyetin düzenleyici rolü

Bu araştırmanın temel amacı, sağlık iletişimi sorunlarının, sağlık çalışanlarına yönelik şiddeti nasıl etkilediğini belirlemek ve bu etkileşimde cinsiyet değişkeninin düzenleyici rolünü test etmektir. Bu amaç doğrultusunda ilişkisel tarama modeli kullanılarak nicel bir araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın evrenini, 10–30 Mart 2025 tarihleri arasında Diyarbakır ilinde herhangi bir sağlık kuruluşundan hizmet almış, 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen örneklem grubundan 424 katılımcıya anket uygulanmıştır. Veri toplama süreci, etik kurul onayı ve ilgili kurumlardan alınan izinler çerçevesinde çevrim içi ve yüz yüze yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, bireylerin sağlık iletişimi sorunlarını ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddet eğilimlerini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir ölçekler kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programı ve Hayes'in PROCESS Macro Model 1 eklentisi ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, betimsel istatistikler, normallik analizleri, güvenilirlik testleri, bağımsız örneklem t-testleri, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri ile moderasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, sağlık iletişimi sorunlarının sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ile pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle etkili iletişimin sağlanamaması, sosyal iletişim eksikliği ve iletişim engelleri değişkenlerinin şiddet uygulama niyeti, geçmiş deneyimler, davranışa yönelik tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrol gibi değişkenleri anlamlı biçimde yordadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninin moderatör etkisi anlamlı bulunmuş; sağlık iletişimi sorunlarının sağlık çalışanlarına yönelik şiddet üzerindeki etkisinin erkek bireylerde daha güçlü olduğu görülmüştür. Kadın bireylerde ise iletişim sorunlarına verilen tepkinin daha duyarlı ve hızlı biçimde artış gösterdiği anlaşılmıştır. Ayrıca, düşük gelir düzeyindeki bireylerin sağlık iletişimi sorunlarını ve şiddet eğilimlerini daha yüksek düzeyde algıladığı; şiddeti hak arama yöntemi olarak gören bireylerde ise bu eğilimin belirgin biçimde arttığı saptanmıştır.