Samsun yöresi mübadillerinde geleneksel dans kültürü

"Samsun Yöresi Mübadillerinde Geleneksel Dans Kültürü" başlıklı araştırma konumuzda, öncelikle bu alanda yapılmış olan tarihi, siyasi, ekonomik, demografik ve kültürel literatüler taranarak yerli ve yabancı kaynaklar araştırılmış, konunun giriş bölümleri bu araştırmalar sonucun tarihi süreç ortaya konulmaya çalışılmıştır. Samsun yöresi mübadil derneklerinin ve bu derneklerin yönlendirmeleri sonucunda Samsun merkez ve ilçelerdeki Mübadil mahalle ve köyler tespit edilerek kaynak kişilere ulaşılmıştır. 1,2 ve 3. Kuşak mübadillerle yapılan röportajlar derlenmiş bunun yanında katılımlı ve katılımsız gözlem yöntemiyle merkez ve ilçelerdeki geleneksel mübadil düğün ve şenliklerine katılım sağlanarak çekimler yapılmıştır. Özellikle her yıl ilçe belediyeleri ve dernekler tarafından düzenlenen geleneksel etli kazan pilavı şenlikleri mübadil geleneğinin yaşatıldığı ve geleneksel dansların icra alanları olması sebebiyle, bu alanlarda katılımlar gerçekleştirilerek derleme ve röportajlar kayıt altına alınmış ve arşivlenmiştir. Büyük çoğunluğu mübadil yerleşimi olan Bafra ve Alaçam ilçelerine gidilerek Kültür Bakanlığı tarafından açılan ve mübadillerin somut kültürlerinin sergilendiği Alaçam Mübadele Müzesi gezilerek Alaçam ilçesi mübadilleri hakkında bilgi ve belgeler kayıt altına alınmıştır. Bafra ve Merkez Hacı İsmail Köyü (mahallesi) bulunan müzik ve geleneksel oyun icracıları ile yapılan röportajlarla geleneksel ortamda icra edilen danslar ve müzik icraları ile ilgili kayıtlar alınmış ve bu şekilde genel anlamda geleneksel mübadil oyunlarının yapısı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapılan tüm çalışmalar ve arşivlenmiş eski düğün, şenlik vb. kayıtlar tekrar incelenerek bilimsel yöntemlerle yazıya ve notaya aktarılmış, oyunların yapısal analizleri ve adım şekilleri, tür ve biçimsel özellikleri tespit edilerek sınıflandırılmıştır. Geleneksel sıralama içerisinde icra edilen mübadil dansları oluşum şekli açısında müzik-adım, ritim-müzik ve ritim-adım uyumları incelenmiştir. Özellikle icracıların ve ekip başının müzik ve ritim uyumu, oyunların geçişleri, geleneksel oyun formlarının tespiti yapılmış son aşamada ise oyunları geleneksel sıralaması belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Mübadele, Samsun Mübadil Dansları, Geleneksel Dans, Karekod