Savaşın doğa üzerindeki etkilerinin resim sanatına yansıması

Bu araştırmada, 20. yüzyılda yaşanan iki büyük dünya savaşı ve günümüze dek yaşanan toplumsal olayların doğa üzerinde yarattığı etkilerin resim sanatına yansımaları incelenmiştir. 20. yüzyıldaki teknolojik savaşlar sadece büyük insan kıyımına yol açmamış, aynı zamanda doğayı da çok fazla tahrip etmiş, yaşanılmaz bir duruma getirmiştir. 20. yüzyılın son çeyreğinde Orta Doğu coğrafyasında yaşanan Körfez Savaşı ve 21. yüzyılın ilk çeyreğinde yine aynı bölgede Arap Baharı ile başlayan iç savaşlarda doğa, insana özdeş bir zarar görmüştür. Tüm bu yıkımlar ve şiddet karşısında bazı sanatçılar, toplumsal olayların doğa üzerindeki etkilerini gösteren resimler yapmışlardır. Sanatçılar, savaşın sebep olduğu doğa tahribatını ve yıkımı ya doğrudan kendi gözlemlerine başvurarak ya da başka kaynaklardan edindikleri materyallerden beslenerek manzara resmi üzerinden göstermeye çalışmıştır. Bu tez çalışmasında, farklı dönemlerde yaşamış altı sanatçı seçilmiş ve bu sanatçıların yaşam öyküleri ile birlikte konu bağlamında öne çıkan bazı örnek çalışmaları biçimsel ve öyküsel açıdan incelenmiştir. İncelenen bu altı sanatçı farklı dönemlerde ve farklı ülkelerde yaşamıştır ve resimlerinde, yaşadıkları dönemin toplumsal olaylarının doğa üzerindeki etkilerini yine yaşadıkları dönemin sanat anlayışına göre betimlemişlerdir. Resimlerde, genellikle doğanın tahrip hâli başat bir konu olarak sunulmuş ve bazen de kompozisyon içinde insan figürüne yer verilmiştir. Ancak bu figürlerin doğa biçimi içinde etkinliği yok denecek kadar azdır. Savaşın yıkıcı etkilerinin gösterildiği bu resimlerde öne çıkan nokta, manzara resminin sanatın tarihsel akışı içinden aldığı geleneksel yaklaşımların yeni bir konu bağlamında, yenilikçi bir bakış açısıyla yorumlanmış olmasıdır. Ayrıca bu resimler, savaşın toplum yaşamına ve doğaya verdiği tahribatı sorgulamak için de güçlü birer araç olmuştur. Konu bağlamında yapılan uygulamalar, tezin araştırma sürecinde incelenen sanatçıların çalışmaları ışığında yapılandırılmaya çalışılmıştır. Bu süreçte, referans alınan bazı sanatçıların çalışmalarındaki biçimsel yapı ve plastik dil, tezle ilgili yapılan uygulama çalışmalarının teknik yapılanmasında önemli veriler olarak kullanılmıştır. Bununla birlikte, yapılan araştırmalar sonucunda imgenin, ancak yaşamsal deneyimlerin bir yansıması olarak oluşması gerektiğine inanılarak, söz konusu sanatçıların plastik dilinden (biçimsel etkinliğinden) uzaklaşmadan, bireyin hayatından ve yaşadığı coğrafyanın gerçekliğinden çıkan içeriğin biçimle eş zamanlı yaratılması gerektiğine inanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Savaş, manzara/doğa, parçalanmış ağaç, apokaliptik, resim